Hicrî üçüncü asır Evâil literatüründe Asr-ı Saadet dönemi ile ilgili rivayetlerin tahrici ve değerlendirilmesi

Basit Öğe Kaydı
dc.authorid0000-0001-7610-4947
dc.contributor.advisorYavuz, Adil
dc.contributor.authorTüre, Huriye Sümeyra
dc.date.accessioned2025-09-23T10:40:53Z
dc.date.available2025-09-23T10:40:53Z
dc.date.issued2025
dc.date.submitted2025
dc.departmentNEÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı
dc.descriptionYüksek Lisans Tezi
dc.description.abstract“İlk nedir ve kimdir?”, “İlk yapan kimdir?”, “İlk söyleyen kimdir?” gibi sorulara cevap veren Evâil eserleri, İslâm’ın erken dönemlerinin düşünce yapısını, kültürünü, Asr-ı Saadet algısını ve sonraki dönemlere olan etkilerini anlamak için büyük öneme sahiptir. Bu çalışmada da hicrî üçüncü asır Evâil literatüründeki Asr-ı Saadet dönemi ile ilgili rivayetler araştırılmıştır. Bu rivayetler İbn Ebî Şeybe’nin el-Musannef, İbn Kuteybe’nin el-Meârif, İbn Ebî Âsım en-Nebîl’in el-Evâil, Ebû Arûbe el-Harrânî’nin el-Evâil ve İbrahim b. Muhammed el Beyhakî’nin Kitâbu’l-Mehâsin ve’l Mesâvî isimli eserlerinden tespit edilip ricâl kitaplarından sıhhatlerinin belirlenmesiyle tahricleri yapılmıştır. Rivayetler hadis, târih, siyer, tabakât ve şerh kitaplarına başvurularak değerlendirilmiştir. Aynı zamanda Evâil literatürü tanıtılarak günümüze ulaşan Evâil eserleri ve müellifleri hakkında bilgi verilmiştir. Evâil eselerinin müelliflerinin çok yönlü alimler olması dikkat çekici bir husustur. Bu alimler başta hadis ve tarih olmak üzere birçok ilimde derinleşmişlerdir. Müelliflerin hadis alanındaki uzmanlıkları rivayetleri naklederken senedlerine de yer vermelerine sebep olmuştur. Merfû, mevkûf ve maktû‘ rivayetlere yer verildiğinden hadislerin sahih, hasen veya zayıf oldukları tespit edilmiştir. Evâil türü eserlerde konular, ağırlıklı olarak Asr-ı Saadet dönemi ile ilgili olsa da genel itibariyle belirli bir döneme odaklanmadan Hz. Âdem’den başlayıp kıyamete kadar geçen süreci konu alan ilkler bulunmaktadır. Asr-ı Saadet tarihindeki dönüm noktalarına işaret eden rivayetler geçmiş ile gelecek arasında bir köprü kurarak İslâm tarihi ve düşüncesinin anlaşılmasını sağlamıştır.
dc.description.abstractThe Awā’il literature addresses foundational questions such as: “What was the first?”, “Who was the first to do it?”, and “Who was the first to say it?”. These works hold considerable significance for understanding the intellectual, cultural, and perceptual framework of the Asr al-Saʿādah and its influence on the formative periods of early Islam. This study explores narrations related to the Asr al-Saʿādah as preserved in Awāʾil texts from the third century of the Hijri calendar. The narrations were sourced from several prominent classical works, including Ibn Abī Shaybah’s al-Muṣannaf, Ibn Qutaybah’s al-Maʿārif, Ibn Abī ʿĀṣim al-Nabīl’s al-Awā’il, Abū ‘Arūbah al-Ḥarrānī’s al-Awā’il, and al-Bayhaqī’s Kitāb al-Maḥāsin wa’l Masāwī. These reports were subjected to takhrīj through critical analysis using the science of rijāl, and further supported by references to sīrah, ṭabaqāt, historical records, and sharḥ. The study also introduces the Awā’il genre hadith and examines the surviving works and authors associated with it. Notably, the authors of these works were polymath scholars well-versed in diverse Islamic sciences, particularly ḥadīth and history. Their expertise enabled them to include detailed chains of isnād and categorize narrations as marfū‘, mawqūf, or maqṭū‘, assessing their status as ṣaḥīḥ, ḥasan, or ḍa‘īf. Although largely centered on the Asr al-Sa‘ādah, Awā’il works encompass “firsts” that range from the time of Prophet Adam to the Day of Judgment. These narrations, often highlighting critical junctures in Asr-ı Saadet history, serve as a bridge between past and future, contributing to a richer understanding of Islamic historical consciousness and intellectual tradition.
dc.identifier.citationTüre, H. S. (2025). Hicrî üçüncü asır Evâil literatüründe Asr-ı Saadet dönemi ile ilgili rivayetlerin tahrici ve değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, Konya.
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12452/19758
dc.language.isotr
dc.publisherNecmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectAsr-ı Saâdet
dc.subjectEvâil
dc.subjectHadis
dc.subjectİlkler
dc.subjectRâvi
dc.subjectRivâyet
dc.subjectTahric
dc.subjectAsr-ı Sa‘adah
dc.subjectAwā’il
dc.subjectḤadīth
dc.subjectFirsts
dc.subjectNarrator
dc.subjectNarration
dc.subjectTakhrij
dc.titleHicrî üçüncü asır Evâil literatüründe Asr-ı Saadet dönemi ile ilgili rivayetlerin tahrici ve değerlendirilmesi
dc.title.alternativeThe analysis and evaluation of narrations regarding the era of Asr al-Saadet in the third century of Hijra Evail literature
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Orijinal paket
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim
İsim:
HuriyeSümeyraTüre_YL_2025.pdf
Boyut:
2.4 MB
Biçim:
Adobe Portable Document Format
Açıklama:
Yüksek Lisans Tezi
İndir
Lisans paketi
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim Yok
İsim:
license.txt
Boyut:
1.17 KB
Biçim:
Item-specific license agreed upon to submission
Açıklama:
İndir

Koleksiyon

Sosyal Bilimler Enstitüsü Tez Koleksiyonu