Dış ticaret ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri ilişkisi: OECD ülkeleri panel analizi

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.advisorAkcan, Ahmet Tayfur
dc.contributor.authorGözlü, Osman Burak
dc.date.accessioned2026-08-11T08:07:49Z
dc.date.available2026-08-11T08:07:49Z
dc.date.issued2026
dc.date.submitted2026
dc.departmentNEÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası Ticaret ve Finansman Anabilim Dalı
dc.description.abstractBu araştırmanın amacı, OECD üye ülkeleri için sürdürülebilir kalkınma hedefleri ve dış ticaret arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Çalışmada kullanılan değişkenler 2000 – 2024 yılları arasındaki veriler aracılığı ile belirlenmiştir. Bu veriler Dünya Bankası'ndan ve resmi internet sitelerinden alınmıştır. Ülkeler arasındaki ticaret hacmi, küreselleşmenin bir sonucu olarak dış ticaretin hem sürdürülebilir kalkınma hedefleri hem de ekonomik büyüme ve kalkınma açısından değerlendirilmesi gerektiğini göstermiştir. Bu kapsamda çalışma, OECD üyesi ülkelerde dış ticaret (ithalat ve ihracat) ile sürdürülebilirlik arasındaki ilişkiyi ortaya koymaya çalışmaktadır. Araştırmanın sonucuna Panel Fourier TY Nedensellik testi kullanılarak ulaşılmıştır. Analiz kapsamında öncelikle OECD üye ülkeler ve değişkenler arasındaki yapısal özellikleri belirlemek için Yatay Kesit Bağımlılığı Testi ve Eğim Katsayıları Homojenlik Testi uygulandı. Daha sonrasında da Panel Birim Kök Testi ile değişkenlerin durağanlık durumu incelendi ve son aşamada ilgili değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi Panel Fourier TY Nedensellik Testi kullanılacak incelenmiştir. Yapılan bu testlerde elde edilen sonuçlar incelendiği zaman, sürdürülebilirlik ile dış ticaret (ithalat ve ihracat) değişkenleri arasındaki ilişkilerin her OECD üyesi ülkelerde farklılık gösterdiği görülmektedir. Yatay Kesit Bağımlılığı Testi incelendiğinde OECD üyesi ülkelerin hem ekonomik hem de ticari açıdan birbirlerinden etkilendiği görülmektedir. Homojenlik Testi açısından, ülkeler arasındaki yapısal farklılıklardan dolayı her ülkenin dış ticaret ve sürdürülebilirlik ilişkisini aynı şekilde değerlendirmesinin mümkün olmadığını göstermektedir. Nedensellik Testine göre de bazı ülkelerde sürdürülebilirlikten ithalata ve ihracata dorğu nedensellik ilişkisi varken, bazı ülkelerde de ihracattan ve özellikle ithalattan sürdürülebilirliğe doğru bir nedensellik olduğu anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, sürdürülebilir kalkınma hedefleri ile dış ticaret (ithalat ve ihracat) arasındaki ilişkinin OECD üyesi ülkeler arasında farklı olduğu ortaya çıkmıştır. Bu bulgular, birçok ülkede ithalatın sürdürülebilirlik üzerindeki etkisinin daha belirgin olduğunu göstermektedir. Bu anlamda, dış ticaret politikalarının hem ekonomik büyüme ve kalkınmaya hem de sürdürülebilir kalkınma hedeflerine uygun bir şekilde düzenlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu çalışmanın, OECD üyesi ülkeler arasında dürdürülebilir kalkınma ve dış ticaret arasındaki ilişkilerin incelenmesinde Panel Fourier TY Nedensellik Testi kullanılması nedeniyle literatüre katkıda bulunması beklenmektedir.
dc.description.abstractThe aim of this study is to examine the relationship between Sustiainable Development Goals and Foreign Trade for OECD member countries. The variables used in the study were determined through data coverig the period between 2000 and 2024. These data were obtained from the World bank and official websites. The increasing trade volume among countries, as a result of globalization, indicates that foreign trade should be evaluated not only in terms of economic growth and development but also in terms of Sustainable Development Goals. In this context, the study aims to reveal the relationship between foreign trade, represented by imports and exports, and sustainability in OECD member countries. The result of the study wew obtained by using the Panel Fourier Toda-Yamamoto /TY) Causality Test. Within the scope of the analysis, the CorsSectional Dependence Test and the Slope Homogeneity Test were first applied in order to determine the structucal characteristics among OECD member countries and the variables. Afterwards, the stationarity of the variables was examined through the Panel Unit Root Test. In the final stage, the causality relationship among the relevant variables was analyzed using the Panel Fourier (TY) Causality Test. When the findings obtained from these tests are examined, it is observed that the relationship between sustainability and foreign trade variables, namely imports and exports, differs across OECD member countries. The results of the Cross-Sectional Dependence Test show that OECD member countries are affected by one another both economically and commercially. In terms of the Homogeneity Test, the findings indicate that due to structural differences among countries, it is not possible to evaluate the relationship between foreign trade and sustainability in the same way for each country. According to the Causality Test results, while there is a causality relationship from sustainability to imports and exports in some countries, there is a causality relationship from exports and especially from imports to sustainability in others. In this context, it has been revealed that the relationship between Sustainable Development Goals and foreign trade, represented by imports and exports, differs among OECD member countries. These findings show that the effect of imports on sustainability is more significant in many countries. Accordingly, it is concluded that foreign trade policies should be arranged in a way that is compatible with both economic growth and development and Sustainable Development Goals. This study is expected to contribute to the literature since it examines the relationship between sustainable development and foreign trade among OECD member countries by using the Panel Fourier TY Causality Test.
dc.identifier.citationGözlü, O. B. (2026). Dış ticaret ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri ilişkisi: OECD ülkeleri panel analizi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü Uluslararası Ticaret ve Finansman Anabilim Dalı, Konya.
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12452/20251
dc.identifier.yoktezid1015828
dc.language.isotr
dc.publisherNecmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectSürdürülebilirlik
dc.subjectİthalat
dc.subjectİhracat
dc.subjectOECD
dc.subjectPanel Fourier TY Nedensellik Testi.
dc.subjectSustainable Development Goals
dc.subjectForeign Trade
dc.subjectImport
dc.subjectExport
dc.subjectOECD Countries.
dc.titleDış ticaret ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri ilişkisi: OECD ülkeleri panel analizi
dc.title.alternativeThe relationship between foreign trade and sustainable development goals: A panel analysis of OECD countries
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Orijinal paket
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim
İsim:
1015828 OSMAN BURAK GÖZLÜ.pdf
Boyut:
2.05 MB
Biçim:
Adobe Portable Document Format
İndir
Lisans paketi
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim Yok
İsim:
license.txt
Boyut:
1.17 KB
Biçim:
Item-specific license agreed upon to submission
Açıklama:
İndir

Koleksiyon

Sosyal Bilimler Enstitüsü Tez Koleksiyonu