Özel eğitim süreçlerinde kriz anında müziğin öğrenciler üzerindeki etkilerinin incelenmesi

Bu araştırma, özel eğitim ortamlarında öğretmenlerin en kritik pedagojik engellerinden biri olan akut kriz epizotlarını, müzikal frekanslar ve duyusal regülasyon stratejileriyle yönetmeyi ve bu süreçleri bilimsel bir temelde yapılandırmayı amaçlayan bir eylem araştırmasıdır. Çalışmanın temel odağını, kriz anlarında bireyin sinir sistemini stabilize edecek bir akustik bariyer oluşturulması ve müziğin regülasyon aracı olarak öğretmen pratiklerine entegrasyonu oluşturmaktadır. Araştırma, Karabük Belediyesi Özel Eğitim Uygulama Okulu'nda görev yapan 5 özel eğitim öğretmeni ve ağır düzeyde Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanılı 5 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Sekiz haftalık uygulama döngüsü kapsamında, kriz anlarında 432 Hz frekansına ayarlanmış meditatif ve klasik müzik eserleri müdahale aracı olarak kullanılmıştır. Yapılan sistemli gözlemler ve betimsel analiz sonuçları; müdahalenin parasempatik sinir sistemini aktive ederek kriz şiddetini sönümlendirdiğini, krizden çıkma ve stabilizasyon sürelerini kısalttığını, kendine ve çevreye zarar verme davranışlarını anlamlı düzeyde azalttığını ortaya koymuştur. Araştırmanın özgün bulgularından biri; kriz tetikleyici çevresel uyaranların ortamdan izole edilmediği durumlarda müzikal müdahalenin etkisinin sınırlı kaldığı gerçeğidir. Bu durum, müziğin tek başına bir araç değil, yapılandırılmış bir çevresel kontrolle birlikte efektif olduğunu kanıtlamaktadır. Süreç sonunda müziğin öğrenci için bir "koşullu uyarıcı" haline geldiği ve öğretmenlerin kriz yönetiminde fiziksel kısıtlama yerine duyusal destek odaklı bir profesyonel dönüşüm yaşadıkları saptanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular ışığında; özel eğitim kurumlarında akustik yalıtımlı "Duyusal Regülasyon Alanları" oluşturulması, özel eğitim öğretmen adaylarının müfredatına "Müzik Terapi" disiplininin dahil edilmesi ve Bireyselleştirilmiş Eğitim Programları (BEP) içerisinde öğrenciye özgü frekans temelli müdahale protokollerinin yer alması önerilmektedir.

This study is an action research aimed at managing acute crisis episodes—one of the most critical pedagogical challenges faced by teachers in special education settings—through musical frequencies and sensory regulation strategies, and structuring these processes on a scientific basis. The primary focus of the study is the creation of an "acoustic barrier" to stabilize the individual's nervous system during crisis moments and the integration of music into teacher practices as a regulation tool. The research was conducted with 5 special education teachers and 5 students diagnosed with severe Autism Spectrum Disorder (ASD) exhibiting intense crisis responses at the Karabük Municipality Special Education Practice School. Within the scope of the eight-week application cycle, meditative and classical music pieces tuned to the 432 Hz frequency were utilized as intervention tools during crisis moments. Systematic observations and descriptive analysis results revealed that the intervention modulated the parasympathetic nervous system, thereby attenuating the severity of the crisis, shortening the duration of stabilization, and significantly reducing self-injurious and aggressive behaviors. A unique finding of the research is that the effectiveness of the musical intervention remains limited in cases where crisis-triggering environmental stimuli are not isolated. This confirms that music is not a standalone tool but is most effective when combined with structured environmental control. It was observed that by the end of the process, music became a "conditioned stimulus" for the students, and the participating teachers underwent a professional transformation from a "physical restraint" model to a "sensory support" oriented crisis management approach. Based on the findings obtained from the research, it is recommended to establish acoustically insulated "Sensory Regulation Areas" in special education institutions, include the discipline of "Music Therapy" in the curriculum of pre-service special education teachers, and incorporate student-specific frequency-based intervention protocols within Individualized Education Programs (IEP).