Farklı yetiştirme ortamlarında üretilen chia (salvia hispanica l.) mikro filizlerinin duyusal değerlendirmesi

Fonksiyonel özellikleri nedeniyle süper gıda olarak değerlendirilen mikro filizler, zengin besin içerikleri ve yüksek biyoyararlanımları ile beslenmede önemli bir yere sahiptir. Yüksek besin değeri ve uzun raf ömrü sayesinde mikro filizler; salata, içecek ve sandviç gibi çeşitli gıda ürünlerinde kullanılarak gıdaların renk, doku, lezzet ve besinsel değerlerinin artırılmasına katkı sağlamaktadır. Bu amaçla, restoranlarda ve evlerde yaygın olarak kullanılan Chia (Salvia hispanica L.) mikro filizleri, çalışmada farklı yetiştirme ortamları kullanılarak üretilmiştir. Yetiştirme kapları; fırınlanmış porselen, plastik, toprak kap, cam kap, balmumlu kumaş saksı ve fırınlanmamış ham porselenden oluşmaktadır. Yetiştirme ortamlarının Chia mikro filizlerinin duyusal, renk ve biyokimyasal özellikleri (antioksidan ve toplam fenolik madde) üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Mikro filizlerin duyusal özellikleri, beslenme ve duyusal analiz dersi almış 21 eğitimli panelist tarafından değerlendirilmiş ve elde edilen veriler istatiksel olarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular yetiştirme ortamlarının Chia mikro filizlerinin duyusal özellikleri, renk parametreleri, antioksidan kapasite ve yetiştirme performansı üzerinde önemli etkiler oluşturduğunu göstermiştir. Toprak kap ve kenevir lifi kullanılarak üretilen örnek, yüksek renk (4,29 ± 0,10) ve genel beğeni (3,87 ± 0,14) puanlarıyla öne çıkmıştır. Antioksidan aktivite ve toplam fenolik madde içeriği bakımından ise bu örnek, ferrik azaltıcı antioksidan gücü (13,42 ± 0,08) ve toplam fenolik madde (882,39 ± 1,81) değerleriyle dikkat çekmiştir. Renk analizinde elde edilen yüksek L* değeri (65,78 ± 2,81) de bu bulguları desteklemiştir. Fırınlanmış porselen kap ve kenevir lifi kullanılarak üretilen örnek ise 2,2-difenil-1-pikrilhidrazil radikal süpürme aktivitesi (79,40 ± 0,19) ve 2,2-azinobis-(3-etilbenzotiazolin-6-sülfonik asit) serbest radikal süpürme aktivitesi (31,07 ± 0,06) değerleri bakımından yüksek antioksidan aktivite göstermiştir. Buna karşılık, mikro filiz yetiştirme jelinde üretilen örnek, duyusal özellikler açısından değerlendirilen diğer tüm yetiştirme ortamlarına kıyasla daha düşük performans sergilemiştir. Özellikle lezzet, çiğnenebilirlik, çıtırlık ve genel beğeni parametrelerinde daha düşük puanlar alması, bu yetiştirme ortamının tüketici tercihi açısından daha az tercih edildiğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, mikro filizlerin duyusal kalitesi, gelişim performansı, antioksidan kapasite ve tüketici kabulünün yetiştirme ortamına bağlı olarak önemli ölçüde değiştiği tespit edilmiştir. Ayrıca kenevir lifinin duyusal ve renk özellikleri ile biyokimyasal içerikler bakımından uygun bir yetiştirme materyali olduğu bir kez daha desteklenmiştir. Balmumlu kumaş saksı gibi biyoçözünür kaplar ile toprak kapların doğal ve çevre dostu yapıları, sürdürülebilir mikro filiz üretimi açısından plastik kaplara alternatif oluşturabilecek çevre dostu bir seçenek sunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Microgreens, which are considered superfoods due to their functional properties, occupy an important place in nutrition because of their rich nutrient content and high bioavailability. Owing to their high nutritional value and extended shelf life, microgreens are used in various food products, such as salads, beverages, and sandwiches, contributing to the improvement of the color, texture, flavor, and nutritional value of these foods. For this purpose, Chia (Salvia hispanica L.) microgreens, which are widely used in restaurants and households, were produced using different growing media in this study. The cultivation containers consisted of fired porcelain, plastic, clay pots, glass containers, waxed fabric pots, and unfired raw porcelain. The study aimed to determine the effects of the growing media on the sensory, color, and biochemical properties (antioxidant activity and total phenolic content) of Chia microgreens. The sensory characteristics of the microgreens were evaluated by 21 trained panelists who had completed a course in nutrition and sensory analysis, and the obtained data were statistically analyzed. The findings demonstrated that the growing media had significant effects on the sensory characteristics, color parameters, antioxidant capacity, and growth performance of Chia microgreens. The sample produced in a clay pot using hemp fiber as the growing medium stood out with high scores for color (4.29 ± 0.10) and overall acceptability (3.87 ± 0.14). In terms of antioxidant activity and total phenolic content, this sample was also notable for its ferric reducing antioxidant power (13.42 ± 0.08) and total phenolic content (882.39 ± 1.81). The high L* value (65.78 ± 2.81) obtained from the color analysis also supported these findings. The sample produced using a fired porcelain container and hemp fiber exhibited high antioxidant activity in terms of 2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl radical scavenging activity (79.40 ± 0.19) and 2,2-azinobis-(3-ethylbenzothiazoline-6-sulfonic acid) radical scavenging activity (31.07 ± 0.06). In contrast, the sample produced in the microgreen cultivation gel exhibited lower performance than all other growing media in terms of sensory characteristics. In particular, its lower scores for flavor, chewiness, crispness, and overall acceptability revealed that this growing medium was less preferred by consumers. In conclusion, it was determined that the sensory quality, growth performance, antioxidant capacity, and consumer acceptance of microgreens varied significantly depending on the growing medium. Furthermore, it was once again confirmed that hemp fiber is a suitable growing material in terms of sensory and color characteristics as well as biochemical properties. It was concluded that biodegradable containers, such as waxed fabric pots, together with the natural and environmentally friendly characteristics of clay pots, offer an environmentally friendly alternative to plastic containers for sustainable microgreen production.