İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi TY 10197 numarada kayıtlı mecmuada yer alan Türkçe şiirler (Transkripsiyonlu metin-inceleme-MESTAP'a göre tasnif)

Mecmualar; divan tertip etmemiş veya divanı bugün elimizde bulunmayan şairlerin şiirlerini, divanı bulunan şairlerin çeşitli sebeplerle divanına girmemiş şiirlerini, biyografik kaynaklarda yer verilmediği için adı dahi bilinmeyen şairlerin şiirlerini ihtiva etmeleri bakımından klasik Türk edebiyatı ve edebiyat tarihimiz açısından önemli kaynaklardır. Mecmualar üzerine yapılan çalışmalar, Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi (MESTAP) ile beraber artmışsa da kütüphanelerde bulunan mecmua sayısının hayli fazla olmasından dolayı henüz yeterli seviyede değildir. Bu çalışma ile İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesinde TY 10197 demirbaş numarasıyla, "Mecmû'a-i Eş'âr, Münşeât ve Fevâid" ismiyle kayıtlı olan ve 460 varaktan meydana gelen, tertip hususiyeti bakımından "karışık manzum ve mensur eserler mecmuaları" türünde olduğu değerlendirilen mecmuada yer alan Türkçe şiirlerin transkripsiyonlu metni hazırlanmış, bu şiirler incelenmiş ve MESTAP'a göre tasnif edilmiştir. Çalışmanın ilk bölümü olan "Giriş" bölümünde araştırma hakkında genel bilgiler (araştırmanın dayandığı problem, amacı, önemi, sınırlılıkları) yer almaktadır. İkinci Bölüm'de (Alan Yazın) "mecmua" terimi ve MESTAP ile ilgili kısaca bilgi verildikten sonra Üçüncü Bölüm'de nitel araştırma deseninde hazırlanan ve doküman incelemesine dayanan araştırmanın yöntemi açıklanmıştır. "Bulgular" başlığını taşıyan Dördüncü Bölüm'de mecmua çeşitli açılardan tanıtılmış, mürettiplere dair tespit edilen bilgilere yer verildikten sonra mecmuada yer alan Türkçe şiirler şairleri, şairlerinin yaşadığı yüzyıllar, nazım şekilleri, vezinleri bakımından analiz edilmiş, mecmuanın özgün tarafları ortaya konmuştur. Transkripsiyonlu metnin hazırlanmasında tutulan yol izah edildikten sonra şiirlerin transkripsiyonlu metni ve MESTAP tablosuna yer verilmiştir. Beşinci Bölüm'de araştırmanın sonuçları ve öneriler sunulmuştur. 1443 adet Türkçe şiirin derlendiği mecmuada 288 farklı şaire ait 1261 şiir yer almaktadır. 182 şiirin şairi tespit edilememiştir. Şairlerden 174'ü 14-19. yy. arasında yaşamış, 114 şairin ise ne zaman/hangi yüzyılda yaşadığı belirlenememiştir. Klasik Türk edebiyatı nazım şekillerinden hemen hemen tamamına yer verilen mecmuada Türk halk şiiri nazım şekillerinden koşma, mâni ve semai örnekleri de bulunmaktadır. İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesinde TY 10197 numarada kayıtlı mecmuada yer alan Türkçe şiirlerin transkripsiyonlu metninin hazırlanması, incelenmesi ve MESTAP'a göre tasnif edilmesi esasına dayanan bu çalışma ile mecmua çalışmalarına katkı sağlamak amaçlanmıştır.

Mecmuas (miscellany manuscripts) are important sources of classical Turkish literature and history of literature in terms of containing poems by poets who did not compile a divan, whose divans are not extant, poems are not contained in their divan for various reasons or names are unknown because they are not incorporated in biographical sources. Even though studies on mecmuas have increased with The Project of Systematic Classification of Mecmuas (MESTAP), it is not enough since the libraries holding a substantial number of mecmuas. With this study, the text with transcription of poems, have taken part in the mecmua which recorded with TY 10197 shelf mark in the Istanbul University Rare Books Library and under name of "Mecmû'a-i Eş'âr, Münşeât ve Fevâid" -consists of 460 foils and is considered to belong to the mecmuas containing both verse and prose texts-, was prepared then those poems are analyzed and classified based on MESTAP. The First Part of the study, namely "Introduction" , contains general information (the problem study stems from, aim, importance, and restrictions of the study). The Second Part (The Relevant Literature) which includes brief information about MESTAP and the term "mecmua", The Third Part explains the method of the study -leans on the analysis of documents and prepared within a quantitative research framework-. In The Fourth Part, namely "Findings", mecmua is presented from various perspectives, information found out about the typewriters is discussed, then Turkish poems included in the mecmua analyzed in terms of their poets, centuries the poets lived in, verse forms, meters. Unique features of the mecmua are demonstrated. The way to prepare the text with transcription is explained and text with transcription of poems and MESTAP table are introduced subsequently. In the Fifth Part, outcomes of the study and suggestions are presented. In the mecmua, 1443 Turkish poems are compiled, 1261 poems which belong to 288 different poets exist. Poets of the 182 poems cannot be detected. 173 poets lived between fourteenth and nineteenth century, the lifetimes of 144 poets cannot be determined. In the mecmua, which contains nearly all the verse forms from the Classical Turkish Literature, the examples of koşma, mâni, semai from Turkish Folk Poems are included. The study which leans on preparation, analysis and classification (based on MESTAP) of poets', presented in the mecmua, recorded as TY 10197 in Istanbul University Rare Book Library, text with transcription aims to contribute mecmua researchs.