Yükseköğretim kurumlarında liyakate dayalı personel yönetimi: ÜNI-KOP devlet üniversitelerinde idari personelin mesleki doyum ve örgütsel adalet algısı

dc.authorid0000-0001-5754-6467
dc.contributor.advisorSevinç, İsmail
dc.contributor.authorIşık, Rıdvan
dc.date.accessioned2026-11-18T08:57:54Z
dc.date.available2026-11-18T08:57:54Z
dc.date.issued2026
dc.date.submitted2026
dc.departmentNEÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Anabilim Dalı
dc.descriptionDoktora Tezi Bu tez 01.03.2027 tarihine kadar kısıtlanmıştır.
dc.description.abstractYükseköğretim kurumları, bilgi üretimi, yayımı ve toplumsal faydaya dönüştürülmesi süreçlerinde öncü rolde yer alan kamu tüzel kişiliğine sahip kurumlardır. Bu kurumların temel görevlerini etkili biçimde yerine getirebilmesi, nitelikli akademik kadronun yanı sıra kurumsal işleyişi, hizmet sürekliliğini ve kurumsal hafızayı ayakta tutacak nitelikli idari personele de doğrudan bağlıdır. Yükseköğretim kurumlarında kurumsal aidiyet eksikliği, rol çatışmaları, farklı statülerdeki personel arasındaki eşitsizlikler ve yönetsel belirsizlikler gibi faktörler, çeşitli sorunları beraberinde getirmektedir. Araştırmanın amacı, Türkiye'deki devlet yükseköğretim kurumlarında görev yapan idari personelin liyakat algısının mesleki doyum üzerindeki etkisini ortaya koymak ve bu ilişkide örgütsel adalet algısının aracılık rolünü sınamaktır. Araştırmanın evrenini ÜNI-KOP (Konya Ovası Projesi Bölgesi Üniversiteler Birliği) bünyesindeki devlet yükseköğretim kurumlarında görev yapan idari personel oluşturmaktadır. Çalışma, anket yöntemiyle elde edilen nicel veriler üzerinden yürütülmüştür. Analizlerde t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma bulguları, liyakat algısının mesleki doyum üzerinde pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır (β=0,441; p<0,01). Liyakat algısı, mesleki doyumdaki varyansın yaklaşık %19,5'ini açıklamaktadır. Ayrıca liyakat algısı ile örgütsel adalet algısı arasında orta-yüksek düzeyde ve pozitif bir korelasyon bulunmasına rağmen (r=0,687; p<0,01), örgütsel adaletin söz konusu ilişkide anlamlı bir aracılık rolü üstlenmediği belirlenmiştir (β=0,013; p>0,05). Bu sonuç; çalışanlar için liyakatin, adil bir kurumsal ortamın göstergesi olmaktan öte, başlı başına bir mesleki doyum ve motivasyon kaynağını ortaya koymaktadır. Demografik analizler ise eğitim düzeyi ve çalışma süresine göre yalnızca liyakat algısında anlamlı farklılıklar olduğunu, buna karşılık cinsiyet, yaş ve çalışılan birim değişkenlerinde anlamlı bir fark bulunmadığını göstermektedir. Araştırma; kamu yönetimi, insan kaynakları yönetimi ve yükseköğretim alanlarına özgün katkılar sunmakta; yükseköğretim kurumlarında liyakate dayalı atama, yükseltme ve personel yönetimi süreçlerinin şeffaf ve kurumsal mekanizmalar çerçevesinde yeniden yapılandırılması gerektiğini vurgulamaktadır.
dc.description.abstractHigher education institutions are public legal entities that occupy a leading role in the processes of producing, disseminating, and converting knowledge into social benefit. The capacity of these institutions to fulfil their fundamental missions effectively depends not only on a qualified academic staff but also, directly, on competent administrative personnel who sustain institutional functioning, service continuity, and organizational memory. In higher education institutions, factors such as lack of organizational affiliation, role conflicts, disparities among personnel of different statuses, and managerial ambiguities entail various challenges. The aim of the study is to determine the effect of administrative personnel's perception of merit on their professional satisfaction within state higher education institutions in Turkey, and to test the mediating role of perceived organizational justice in this relationship. The population of the study comprises administrative personnel employed at the state higher education institutions affiliated with UNI-KOP (the Union of Universities of the Konya Plain Project Region). The research was conducted on quantitative data obtained through the survey method. t-test, ANOVA, Pearson correlation and multiple linear regression methods were employed in the analyses. The findings of the study reveal that the perception of merit exerts a positive and statistically significant effect on professional satisfaction (β=0.441; p<0.01). The perception of merit accounts for approximately 19.5% of the variance in professional satisfaction. Moreover, although a moderate-to-high and positive correlation was found between the perception of merit and perceived organizational justice (r=0.687; p<0.01), it was determined that organizational justice does not assume a significant mediating role in this relationship (β=0.013; p>0.05). This result indicates that, for employees, merit constitutes a source of professional satisfaction and motivation, rather than merely serving as an indicator of a fair institutional environment. The demographic analyses, in turn, demonstrate that significant differences emerge only in the perception of merit with respect to the variables of educational level and length of service, whereas no significant difference was found for the variables of gender, age, and the unit in which personnel are employed. The study offers original contributions to the fields of public administration, human resources management, and higher education; it emphasizes that the processes of merit-based appointment, promotion, and personnal management in higher education institutions should be restructured within the framework of transparent and institutional mechanisms.
dc.description.sponsorshipBu tez çalışması Necmettin Erbakan Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğü tarafından 24DR36001 numaralı proje ile desteklenmiştir.
dc.identifier.citationIşık, R. (2026). Yükseköğretim kurumlarında liyakate dayalı personel yönetimi: ÜNI-KOP devlet üniversitelerinde idari personelin mesleki doyum ve örgütsel adalet algısı. (Yayımlanmamış doktora tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, Konya.
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12452/20487
dc.language.isotr
dc.publisherNecmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/embargoedAccess
dc.subjectİdari Personel
dc.subjectLiyakat
dc.subjectMesleki Doyum
dc.subjectÖrgütsel Adalet
dc.subjectYükseköğretim Kurumları
dc.subjectAdministrative Staff
dc.subjectHigher Education Institutions
dc.subjectMerit
dc.subjectProfessional Satisfaction
dc.subjectOrganizational Justice
dc.titleYükseköğretim kurumlarında liyakate dayalı personel yönetimi: ÜNI-KOP devlet üniversitelerinde idari personelin mesleki doyum ve örgütsel adalet algısı
dc.title.alternativeMerit-based personnel management in higher education institutions: Professional satisfaction and perception of organizational justice among administrative staff at UNI-KOP state universities
dc.typeDoctoral Thesis

Dosyalar

Orijinal paket
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim Yok
İsim:
RıdvanIşık_Dr_2026.pdf
Boyut:
2.98 MB
Biçim:
Adobe Portable Document Format
Açıklama:
Doktora Tezi
Lisans paketi
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim Yok
İsim:
license.txt
Boyut:
1.17 KB
Biçim:
Item-specific license agreed upon to submission
Açıklama: