Muhammed Kudsî el-Bozkırî'ye ait bir isti'âre risâlesi

Bu araştırma, İran’ın Kum şehrindeki Ayat-Allah el-Uzma Maraşî Necefî Büyük Kütüphanesi Türkçe Yazmalar Kataloğu’nun 1490 numaralı mecmuası içinde yer alan bir isti‘âre risâle hakkındadır. Beş varaklık bu mensûr risâle ile ilgili inceleme ve değerlendirmenin ardından yazının sonuna risâlenin transkripsiyonlu metni ve varakların resimleri de eklenmiştir. Risâlenin yazarı on dokuzuncu yüzyılda Konya’nın Bozkır nâhiyesinde yaşamış olan, medrese ve tekke geleneğinden beslenen Hoca Memiş Efendi’dir. Karacahisar ve çevresinde müderrislik yapan Memiş Efendi’nin, isti‘âre şerhi/hâşiyesi türünde medrese için kaleme aldığı (1235/1820) metnine, Adanalı Şeyh Mustafa tarafından kendisinin icâzeti için bazı ilâveler (hâşiye ve ta‘lîk) yapılmıştır.Risâlede isti‘âre konusu Cürcânî, Sekkâkî, Kazvînî, ‘İsâmeddin el-İsferâyînî gibi belâgat âlimlerinin görüşleri ve örnekleri çerçevesinde izâh edilmektedir.

This paper is about a metaphor booklet in number 1490 journal atAyat-Allah el-Uzma Maraşi Necefi Grand Library Turkish Writing Catalog. After giving thesis and information about the prose booklet that is including five leafs, a transcription text is added.This booklet is written by Hoca Memiş Efendi who lived Konya Bozkır district and nourished by tradition of madrasah and dervish lodge. Memiş Efendi who teached near by Karacahisar and its sphere, after writed his text about metaphor paraphrase for madrasah, added some suplement (annotation, talik) for madrasah’s ratification of Adanalı Şeyh Mustafa. The issue of metaphor is clarifyed bythe views and samples of Cürcânî, Sekkakî, Kazvînî and ‘İsâm who are high theoreticians of rhetoric studies.