Annelere verilen motivasyonel görüşmeye dayalı konstipasyon eğitim programının annelerin kaygı düzeyi ve çocukların konstipasyon semptomlarına etkisi: Randomize kontrollü çalışma
| dc.contributor.advisor | Hisar Filiz | |
| dc.contributor.author | Gültepe, Kübra Koçyiğit | |
| dc.date.accessioned | 2026-06-04T11:56:47Z | |
| dc.date.available | 2026-06-04T11:56:47Z | |
| dc.date.issued | 2026 | |
| dc.date.submitted | 2026 | |
| dc.department | NEÜ, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı | |
| dc.description | 12.08.2026 tarihine kadar kullanımı yazar tarafından kısıtlanmıştır. | |
| dc.description.abstract | Fonksiyonel konstipasyon, çocukluk döneminde sık görülen ve gastrointestinal sistem fonksiyonları ile dışkılama düzenini olumsuz etkileyebilen; aynı zamanda annelerin psikososyal durumunu zorlayabilen önemli bir sağlık sorunudur. Fonksiyonel konstipasyonun tekrarlayıcı yapısı, günlük yaşam rutinini bozması ve tedavi başarısının büyük ölçüde aile temelli davranış değişikliğine bağlı olması nedeniyle annelerin eğitimi bu alanda kritik bir rol oynamaktadır. Bu araştırma, annelere verilen motivasyonel görüşmeye dayalı konstipasyon eğitim programının çocuklarda fonksiyonel konstipasyon semptomları ve annelerin kaygı düzeyi üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, paralel gruplu randomize kontrollü çalışma tasarımında yürütülmüş olup 4–6 yaş grubu çocuğu olan 50 anne, 25 müdahale ve 25 kontrol grubuna rastgele atanmıştır. Veriler çalışma başlangıcında ve ölçüm sürecinde yüz yüze toplanmış olup Anne ve Çocuk Tanıtıcı Bilgi Formu, Dışkılama Sıklığı Formu, Bristol Dışkı Ölçeği (BSFS) ve Sürekli Kaygı Ölçeği (SKÖ) kullanılmıştır. Müdahale grubundaki annelere motivasyonel görüşmeye dayalı konstipasyon eğitim programı uygulanmış ve ölçüm sürecinde çocukların semptom yönetimi ile annelerin kaygı düzeyine ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır; kontrol grubuna herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Çalışma ClinicalTrials.gov'a kaydedilmiştir (NCT07233772). Bulgular, müdahale grubunda dışkılama sıklığının ölçüm süresince anlamlı olarak arttığını ve tüm ölçümlerde kontrol grubuna kıyasla daha yüksek olduğunu göstermiştir (p<0,001). Benzer şekilde, BSFS puanları ölçüm süresince müdahale grubunda kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuş; bu bulgu, dışkı kıvamının normal aralığa ulaştığını göstermiştir (p<0,001). Buna karşın SKÖ puanları incelendiğinde, ölçüm zamanları içinde ve gruplar arasında anlamlı bir değişiklik olmadığı, annelerin kaygı düzeylerinin müdahale süresince anlamlı bir değişim göstermediği belirlenmiştir (p>0,05). Sonuç olarak, motivasyonel görüşmeye dayalı konstipasyon eğitim programının çocuklarda fonksiyonel konstipasyon semptomlarını iyileştirmede etkili olduğu; ancak annelerin kaygı düzeylerinde anlamlı bir değişiklik oluşturmadığı görülmüştür. Bu bulgular doğrultusunda, konstipasyon yönetiminde motivasyonel görüşmenin annelere yönelik eğitimde etkili bir yaklaşım olarak kullanılabileceği, bununla birlikte annelerin kaygı düzeyi açısından uzun dönem değerlendirme ve psikososyal destek içeren müdahalelerin etkililiğini inceleyen çalışmaların yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelime: Anneler = Mothers ; Kabızlık = Constipation ; Kaygı = Anxiety ; Çocuklar = Children | |
| dc.description.abstract | Functional constipation is a common health problem in childhood that negatively affects gastrointestinal system functions and bowel habits and may also strain the psychosocial status of mothers. Due to its recurrent nature, its disruption of daily life routines, and the fact that treatment success largely depends on family-based behavioral change, maternal education plays a critical role in this field. This study was conducted to evaluate the effects of a motivational interviewing–based constipation education program provided to mothers on functional constipation symptoms in children and on mothers' anxiety levels. This study was designed as a parallel-group randomized controlled trial, and 50 mothers of children aged 4–6 years were randomly assigned to the intervention group (n=25) and the control group (n=25). Data were collected face to face at baseline and during the measurement process using the Mother and Child Descriptive Information Form, the Defecation Frequency Form, the Bristol Stool Form Scale (BSFS), and the State–Trait Anxiety Inventory – Trait subscale (STAI-T). Mothers in the intervention group received the motivational interviewing–based constipation education program, and evaluations regarding children's symptom management and mothers' anxiety levels were conducted during the measurement process; no intervention was applied to the control group. The study was registered at ClinicalTrials.gov (NCT07233772). The findings showed that defecation frequency significantly increased in the intervention group throughout the measurement period and was higher than that of the control group at all measurement points (p<0.001). Similarly, BSFS scores were significantly higher in the intervention group compared to the control group throughout the measurement period, indicating that stool consistency reached the normal range (p<0.001). In contrast, analysis of STAI-T scores revealed no significant change across measurement times or between groups, indicating that mothers' anxiety levels did not show a significant change during the measurement period (p>0.05). In conclusion, the motivational interviewing–based constipation education program was effective in improving functional constipation symptoms in children; however, it did not result in a significant change in mothers' anxiety levels. Based on these findings, motivational interviewing may be used as an effective educational approach for mothers in constipation management. Nevertheless, further studies examining long-term assessment and interventions incorporating psychosocial support are recommended in terms of mothers' anxiety levels. | |
| dc.identifier.citation | Gültepe, K. K. (2026). Annelere verilen motivasyonel görüşmeye dayalı konstipasyon eğitim programının annelerin kaygı düzeyi ve çocukların konstipasyon semptomlarına etkisi: Randomize kontrollü çalışma. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı, Konya. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12452/20101 | |
| dc.identifier.yoktezid | 998586 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/embargoedAccess | |
| dc.subject | Anne kaygısı | |
| dc.subject | Çocuklar | |
| dc.subject | Eğitim programı | |
| dc.subject | Fonksiyonel konstipasyon semptomları | |
| dc.subject | Motivasyonel görüşme. | |
| dc.subject | Children | |
| dc.subject | Educational program | |
| dc.subject | Functional constipation symptoms | |
| dc.subject | Maternal anxiety | |
| dc.subject | Motivational interviewing. | |
| dc.title | Annelere verilen motivasyonel görüşmeye dayalı konstipasyon eğitim programının annelerin kaygı düzeyi ve çocukların konstipasyon semptomlarına etkisi: Randomize kontrollü çalışma | |
| dc.title.alternative | The effect of the constipation training program based on motivational interviewing given to mothers on the mothers' anxiety level and children's constipation symptoms: A randomized controlled trial | |
| dc.type | Doctoral Thesis |
