Ortaokul öğrencilerinin sanat eserleri üzerindeki kültürel sembol ve motifleri yorumlamasına yönelik bir eylem araştırması
| dc.authorid | 0000-0003-3330-1451 | |
| dc.contributor.advisor | Özalp Hamarta, Hatice Kübra | |
| dc.contributor.author | Dursun, Gözde | |
| dc.date.accessioned | 2026-04-06T08:40:11Z | |
| dc.date.available | 2026-04-06T08:40:11Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.date.submitted | 2025 | |
| dc.department | NEÜ, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı | |
| dc.description | Yüksek Lisans Tezi | |
| dc.description.abstract | Sanat eğitimi, kültürel mirasın korunarak yeni kuşaklara aktarılmasında önemli bir rol oynar. Bu alan içerisinde yer alan sembol ve motifler, geçmişten günümüze aktarılan kültürel birikimin görsel ifadesi olarak değerlendirilir ve sanatın diliyle buluşarak öğrencilerin dünyasında yeni anlamlar kazanır. Görsel sanatlar derslerinde bu unsurların işlenmesi, öğrencilerin yaşadıkları toplumun kültürel temellerine dair farkındalık kazanmalarına olanak tanır. Görsel sanatlar eğitiminde yer alan sembol ve motifler, öğrencilerin sanat eserlerini ve kültürlerini daha kolay anlamalarına katkıda bulunur. Bu doğrultuda, kültürel miras öğrenimi; sanat eserlerinde yer alan sembol ve motiflerin analizi yoluyla daha etkili bir şekilde kazanılabilir. Bu bağlamda, öğrencilerin sanat eserlerindeki sembolik dili çözümlemeleri, yalnızca sanatsal becerilerinin değil aynı zamanda kültürel farkındalıklarının da gelişmesine katkı sağlar. Özellikle yerel kültüre ait motiflerin tanıtılması ve bu sembollerin tarihsel anlamlarıyla ele alınması, öğrencilerin kültürel kimlik gelişimine önemli katkılar sunar. Bu eylem araştırmasında amaç, ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin sanat eserlerinde yer alan yerel kültüre ait sembol ve motifleri öğrenme, anlama ve yorumlama becerilerinin geliştirilmesidir. Yapılan ihtiyaç analizi sonucunda öğrencilerin sanat eserlerinde yer alan sembol ve motifleri fark etmedikleri ya da anlamlarını bilmedikleri ortaya çıkarılmıştır. Bunun sonucunda öğrencilerin sanat eserlerini çözümlemede ve yorumlamada zorluk yaşadığı gözlemlenmiştir. Araştırma, görsel sanatlar dersi 5. sınıf öğretim programında yer alan “G.5.2.1. Yerel kültüre ait motifleri açıklar” kazanımı esas alınarak yürütülmüştür. Uygulama süreci 9 haftayı kapsar şekilde planlanmıştır. Öğrenciler tipik durum örneklemesiyle seçilen 18 öğrenciden oluşmuştur. İlgili çalışma grubu Konya İli Meram ilçesine bağlı bir ortaokulda yer almaktadır. Veri toplama sürecinde öğrenci günlükleri, gözlem formları, sanat çalışmaları, video kayıtları, yapılandırılmış görüşmeler ve ürün değerlendirme ölçeklerinden yararlanılmıştır. Veriler, içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleriyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, uygulanan öğretim süreci sonunda öğrencilerin sembol ve motiflerin anlamlarını yalnızca öğrenmekle kalmayıp, sanat çalışmalarını oluştururken bunları kullanarak yeni tasarımlar yapmaya ve yorumlamaya başladıkları, bunun sonucunda eleştirel düşünme ve yorumlama becerilerinde gelişme gösterdikleri sonucuna ulaşılmıştır. | |
| dc.description.abstract | Art education plays an important role in preserving and transferring cultural heritage to new generations. The symbols and motifs in this field are considered as the visual expression of the cultural accumulation transferred from the past to the present and gain new meanings in the world of students by meeting the language of art. Processing these elements in visual arts lessons allows students to gain awareness of the cultural foundations of the society they live in. Symbols and motifs in visual arts education contribute to students' understanding of artworks and cultures more easily. Accordingly, cultural heritage learning can be gained more effectively through the analysis of symbols and motifs in works of art. In this context, students' analysis of the symbolic language in works of art contributes to the development of not only their artistic skills but also their cultural awareness. In particular, introducing the motifs of local culture and analyzing these symbols with their historical meanings contributes significantly to the development of students' cultural identity. The aim of this action research is to improve the skills of 5th grade middle school students in learning, understanding and interpreting the symbols and motifs of local culture in works of art. As a result of the needs analysis, it was revealed that students did not recognize the symbols and motifs in works of art or did not know their meanings. As a result, it was observed that students had difficulty in analyzing and interpreting works of art. The research was conducted based on the acquisition “G.5.2.1. Explains the motifs of local culture” in the 5th grade visual arts course curriculum. The implementation process was planned to cover 9 weeks. The students consisted of 18 students selected by typical case sampling. The relevant study group is located in a secondary school in Meram district of Konya province. Student diaries, observation forms, art works, video recordings, structured interviews and product evaluation scales were utilized in the data collection process. The data were analyzed by content analysis and descriptive analysis methods. As a result of the research, it was concluded that at the end of the teaching process, students not only learned the meanings of symbols and motifs, but also started to make new designs and interpret them while creating their artworks, and as a result, they improved their critical thinking and interpretation skills. | |
| dc.identifier.citation | Dursun, G. (2025). Ortaokul öğrencilerinin sanat eserleri üzerindeki kültürel sembol ve motifleri yorumlamasına yönelik bir eylem araştırması. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı, Konya. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12452/19966 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | Görsel Sanatlar Eğitimi | |
| dc.subject | Kültürel Miras | |
| dc.subject | Motif | |
| dc.subject | Sembol | |
| dc.subject | Visual Arts Education | |
| dc.subject | Cultural Heritage | |
| dc.subject | Symbol | |
| dc.title | Ortaokul öğrencilerinin sanat eserleri üzerindeki kültürel sembol ve motifleri yorumlamasına yönelik bir eylem araştırması | |
| dc.title.alternative | An action research on middle school students' interpretation of cultural symbols and motifs in artworks | |
| dc.type | Master Thesis |
