Osmanlı dönemi Arap şairlerinin Muhammed Emîn el-Muhibbî için söyledikleri mersiyeler

Osmanlı dönemi âlimlerinden biri olan Muhammed Emîn el-Muḥibbî'nin edebiyat ile tarih alanında büyük bir katkısı olmuştur. el-Muḥibbî'nin çağdaşlarını, hocalarını ve ona mersiye yazan şairleri incelediğimizde yaygın olanın aksine Osmanlı döneminde çok sayıda Arap edebiyatçı yetiştiğini ve faydalı eserler bıraktıklarını görmekteyiz. Bu çalışmada Arap şairlerin Muhammed Emîn el-Muḥibbî için söyledikleri mersiyeler içerik ve şekil bakımından incelenmiştir. Çalışma, bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde el-Muḥibbî'nin yaşadığı döneme ve onun ilmî ve edebî kişiliği hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Arap edebiyatında mersiye ve el-Muḥibbî'ye mersiye yazan şairler hakkında bilgi verdikten sonra mersiyelerin muhtevâ bakımından incelenmiştir. İkinci bölümde ise, mersiyelerin şekil ve üslup bakımından tahlili yapılmıştır. Bu bağlamda şiirler, kaside yapısı, vezin ve kafiye, beyân ve Bedîʿ sanatları gibi başlıkları altında değerlendirilmiştir.

Muhammad Emîn el-Muhibbi, an Ottoman period scholar, made significant contributions to both literature and history. An examination of his contemporaries, teachers, and the poets who composed elegies for him reveals contrary to common assumptions that the Ottoman period produced a considerable number of Arab litterateurs who left behind valuable works. This study analyzes the elegies written by Arab poets for el-Muhibbi in terms of both content and form. The study consists of an introduction and two chapters. In the introduction, information is provided about the period in which el-Muhibbi lived, as well as his scholarly and literary personality. In the first chapter, after presenting information about the genre of elegy in Arabic literature and the poets who wrote elegies for el-Muhibbi, the elegies are analyzed in terms of content. In the second chapter, the elegies are examined in terms of form and style. In this context, they are evaluated under headings such as the structure of the elegy, meter and rhyme, and the rhetorical arts of bayan and badi.