Gönderme öncesi süreçte öğrenci hakkında bilgi toplama, müdahale ve değerlendirme ile ilgili öğretmen eğitim programının etkililiği
| dc.contributor.advisor | Çıkılı, Yahya | |
| dc.contributor.author | Karaca, Hatice | |
| dc.date.accessioned | 2026-06-30T12:50:01Z | |
| dc.date.available | 2026-06-30T12:50:01Z | |
| dc.date.issued | 2026 | |
| dc.date.submitted | 2026 | |
| dc.department | NEÜ, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Özel Eğitim Anabilim Dalı | |
| dc.description.abstract | Bu araştırma, okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin gönderme öncesi süreçte bilgi toplama, sınıf içi müdahale ve uyarlama yapma, iş birliği yürütme ve eğitsel değerlendirme için gerekli raporlama becerilerini geliştirmeyi amaçlayan bir öğretmen eğitim programının etkililiğini incelemektedir. Alan yazında öğretmenlerin özel gereksinim şüphesi taşıyan öğrencilerle ilgili sistematik gözlem yapma, veri toplama ve bu verileri Rehberlik ve Araştırma Merkezlerine sunulacak raporlara yansıtma konusunda çeşitli güçlükler yaşadıkları; eğitsel değerlendirme istek formlarında çoğunlukla yüzeysel, genelleyici ve pedagojik temelden uzak ifadeler kullandıkları görülmektedir. Bu nedenle araştırmada, gönderme öncesi sürecin niteliğini artırmaya yönelik, uygulamaya dönük bir eğitim programı geliştirilmiş ve programın öğretmen yeterlikleri üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Çalışma, karma yöntem desenlerinden keşfedici sıralı desenle yürütülmüş; ilk aşamada öğretmenlerin gönderme öncesi sürece ilişkin ihtiyaçlarını belirlemek amacıyla iki odak grup görüşmesi yapılmış ve elde edilen bulgular doğrultusunda beş gün ve on beş oturumdan oluşan kapsamlı bir eğitim programı hazırlanmıştır. Nicel aşamada Konya ili Meram ilçesinde görev yapan ve daha önce RAM'a öğrenci yönlendirmiş 30 öğretmen deney (n=15) ve kontrol (n=15) gruplarına atanmış; her iki gruba da uygulama öncesinde ve sonrasında Eğitsel Değerlendirme İstek Formu doldurtulmuştur. Nitel aşamada öğretmen formlarındaki ifadeler MAXQDA yazılımı aracılığıyla tematik olarak analiz edilmiş; deney grubundan rastgele seçilen üç öğretmenin ön test ve son test formları RAM uzmanları tarafından doküman temelli dış gözlemci değerlendirmesiyle incelenmiş ve deney grubundan sosyal geçerlik verileri toplanmıştır. Bulgular, eğitim programının öğretmenlerin gözlem yapma, sınıf içi uyarlama planlama, yöntem–teknik seçimi ve raporlama becerilerinde anlamlı gelişim sağladığını göstermektedir. Eğitim sonrası formlarda öğretmenlerin daha açıklayıcı, gerekçelendirilmiş, bireyselleştirilmiş ve pedagojik temelli ifadeler kullandıkları; yüzeysel ve genelleyici ifadelerin belirgin biçimde azaldığı görülmüştür. RAM uzmanları da deney grubunun son test formlarını işlevsel, yeterli ve yönlendirici bulmuş; ön test formlarına kıyasla niteliksel bir artış olduğunu belirtmiştir. Sosyal geçerlik bulguları, öğretmenlerin programı uygulanabilir, ihtiyaçla uyumlu ve mesleki gelişim açısından yararlı bulduklarını ortaya koymuştur. Sonuç olarak geliştirilen öğretmen eğitim programı, gönderme öncesi sürecin daha sistematik, veri temelli ve iş birliğine dayalı biçimde yürütülmesine katkı sunmakta; öğretmenlerin eğitsel değerlendirme sürecine ilişkin yeterliklerini güçlendirmekte ve yönlendirme süreçlerine daha nitelikli bilgi akışı sağlamaktadır. Araştırma, öğretmen eğitimine dayalı modellerin tanılama sürecinin niteliğini artırabileceğini ve özel eğitim hizmetlerinin niteliğini geliştirebileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Özel Eğitim, Eğitsel Değerlendirme, Gönderme Öncesi Süreç, Öğretmen Eğitim Programı, Hizmet İçi Eğitim | |
| dc.description.abstract | This study examines the effectiveness of a teacher training program designed to improve preschool and primary school teachers' competencies in collecting information, planning classroom interventions and accommodations, collaborating with relevant stakeholders, and preparing functional reports during the pre-referral process. Previous research indicates that teachers often experience difficulties in conducting systematic observations, gathering data, and reflecting these findings in the educational assessment request forms submitted to Guidance and Research Centers (GRC), resulting in reports that are superficial, generalized, and lacking pedagogical grounding. To address this gap, the present study developed a practice-oriented training program aimed at enhancing the quality and structure of the pre-referral process. The research was conducted using an exploratory sequential mixed-methods design. In the initial qualitative phase, two focus group interviews were held to identify teachers' needs regarding the pre-referral process, and the findings were used to design a five-day, fifteen-session training program based on the Taba–Tyler curriculum development approach. In the quantitative phase, 30 teachers working in the Meram district of Konya were assigned to experimental (n=15) and control (n=15) groups. Both groups completed the Educational Assessment Request Form before and after the intervention. In the qualitative analysis phase, teacher statements in the forms were examined thematically using MAXQDA software, while three pre-test and post-test forms from the experimental group were evaluated by RAM specialists through document-based external observer assessment. Social validity data were also collected from the experimental group. The findings demonstrate that the training program significantly improved teachers' skills in observation, instructional adaptation, selection of methods and techniques, and reporting. Post-intervention forms contained more detailed, justified, student-specific, and pedagogically grounded statements, while superficial and generalized expressions decreased notably. RAM specialists evaluated the post-test forms of the experimental group as functional, adequate, and informative, indicating a qualitative improvement compared to the pre-test forms. Social validity results further revealed that teachers found the program applicable, aligned with their professional needs, and beneficial for their instructional practices. Overall, the study shows that the developed teacher training program contributes to a more systematic, data-driven, and collaborative pre-referral process, strengthens teachers' competencies in educational assessment, and enhances the quality of information provided to RAM. The findings highlight the transformative role of in-service training in improving the accuracy of referral decisions and the overall quality of special education services. Keywords: Special Education, Educational Assessment, Pre‑Referral Process, Teacher Training Program, In‑Service Training. | |
| dc.identifier.citation | Karaca, H. (2026). Gönderme öncesi süreçte öğrenci hakkında bilgi toplama, müdahale ve değerlendirme ile ilgili öğretmen eğitim programının etkililiği. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü Özel Eğitim Anabilim Dalı, Konya. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12452/20175 | |
| dc.identifier.yoktezid | 1006449 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | Özel Eğitim | |
| dc.subject | Eğitsel Değerlendirme | |
| dc.subject | Gönderme Öncesi Süreç | |
| dc.subject | Öğretmen Eğitim Programı | |
| dc.subject | Hizmet İçi Eğitim | |
| dc.subject | Special Education | |
| dc.subject | Educational Assessment | |
| dc.subject | Pre‑Referral Process | |
| dc.subject | Teacher Training Program | |
| dc.subject | In‑Service Training. | |
| dc.title | Gönderme öncesi süreçte öğrenci hakkında bilgi toplama, müdahale ve değerlendirme ile ilgili öğretmen eğitim programının etkililiği | |
| dc.title.alternative | Effectiveness of the teacher training program related to student information collection, intervention and evaluation in the pre-submission process | |
| dc.type | Master Thesis |
