Hasta görüşmesi sırasında elektronik sağlık kayıtlarının incelenmesinin hasta-hekim iletişimine etkisinin hekim gözünden değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı hekimlerin elektronik sağlık kayıtlarının (ESK) kullanılması hakkındaki tutum ve davranışlarını belirlemek, bu durumun hasta-hekim iletişimine etkisinin değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tasarımda olan bu çalışmanın örneklemini hastane ve Aile Sağlığı Merkezlerinde çalışan 478 hekim oluşturmuştur. Veri toplamada araştırmacılar tarafından oluşturulan “Elektronik Sağlık Kayıtları Kullanma Tutum-Davranış Formu” ile “Sağlık Profesyonelleri İletişim Becerileri Ölçeği (SPİBÖ)” kullanılmıştır. İstatistiksel analizde tanımlayıcı istatistikler, iki ve çoklu grup karşılaştırmaları ile korelasyon testleri uygulanmıştır. İstatistiksel anlamlılık için p<0,05 kabul edildi. Çalışma kapsamında SPİBÖ’nün iç tutarlılığı α=0,952 olarak saptandı. Bulgular: Katılımcıların %66,3’ü erkekti ve %52,3’ü aile hekimliği alanında çalışıyordu. Katılımcılardan “ağır” iş yükü bildirenlerin oranı %45,4’dü. Hekimlerin %58,6’sı ESK’yi her zaman, %36,8’i bazen kullandığını; %70,1’i ESK veri girişi için eğitim almadığını belirtti. Hasta başı ortalama ekrana bakma süresi 5,73±3,88 dk idi. ESK’de en sık kontrol edilen içerik tetkik sonuçları (%90,79) olup, bunu ilaç bilgisi (%81,17) ve eski tanılar (%71,97) izledi. SPİBÖ toplam puanı 82,58±17,0 (empati 23,78±5,49, bilgilendirici iletişim 26,44±5,35, saygı 14,79±3,45, sosyal beceri 17,57±3,74) saptandı. Ekrana bakma süresi, SPİBÖ toplam (r=0,129; p=0,005) ve empati, bilgilendirici iletişim ile saygı alt boyutlarıyla pozitif yönde zayıf düzeyde ilişkiliydi (sırasıyla r=0,127; p=0,006; r=0,111; p=0,015; r=0,127; p=0,005). Yaş ve hekimlik süresi SPİBÖ ile pozitif; haftalık çalışma süresi empati ve saygı alt boyutları ile negatif ilişkiliydi (p=0,040 ve p=0,026). Mesai dışında veri girişi yapan hekimler, SPİBÖ toplam ve alt boyutlarında daha yüksek puanlar aldı. Sonuç: Çalışmanın bulguları ESK kullanımının hekim-hasta iletişimini olumlu yönde etkileyebileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, hekimlerin ESK kullanımında sistematik eğitimlerle desteklenmesi, iş yükünün dengelenmesi ve dijital süreçlerin hekim-hasta iletişimini teşvik edecek şekilde düzenlenmesi hasta-hekim etkileşiminin niteliğini arttırabileceği düşünülmektedir.

Objective: The aim of this study was to determine physicians' attitudes and behaviors regarding the use of electronic health records (EHR) and to evaluate their impact on patient-physician communication. Materials and Methods: This cross-sectional, descriptive study was conducted in Turkey in 2024. The study sample consisted of 478 physicians working at hospital and Family Health Center levels. Data collection included the "Electronic Health Records Usage Attitude-Behavior Form" and the "Health Professional Communication Skills Scale (HCPS)" developed by the researchers. Statistical analysis included descriptive statistics, two- and multiple-group comparisons, and correlation tests. P<0.05 was accepted as statistical significance. The internal consistency of the HCPS was determined as α=0.952. Findings: 66.3% of the participants were male, and 52.3% worked in family medicine. The proportion of participants reporting a "heavy" workload was 45.4%. Of the physicians, 58.6% always used the EHR, 36.8% sometimes used it, and 70.1% reported not having received training in EHR data entry. The average screen viewing time was 5.73±3.88 minutes. The most frequently referenced content in the EHR was examination results (90.79%), followed by drug information (81.17%) and previous diagnoses (71.97%). The total SPİBS score was 82.58±17 (empathy 23.78±5.49, informative communication 26.44±5.35, respect 14.79±3.45, social skills 17.57±3.74). Screen viewing time was positively correlated with the SPISS total (r=0.129; p=0.005) and the empathy, informative communication, and respect subscales (r=0.127; p=0.006; r=0.111; p=0.015; r=0.127; p=0.005, respectively). Age and length of service were positively correlated with the SPISS, while weekly work hours were negatively correlated with the empathy and respect subscales (p=0.040 and p=0.026). Physicians who entered data outside of work hours had higher SPISS total and subscale scores (e.g., total 86.07±17.21 vs. 81.83±16.19/81.87±17.88; p=0.006). Conclusion: The study findings suggest that the use of EHRs may possitive affect physician-patient communication. In conclusion, it is believed that supporting physicians with systematic training in the use of EHRs, balancing workload, and organizing digital processes to encourage physician-patient communication can improve the quality of patient-physician interactions.