Purdue üç aşamalı zenginleştirme modelinin üstün yetenekli ve normal gelişim gösteren ilkokul öğrencilerinin üst düzey düşünme becerilerine etkisi

dc.authorid0000-0003-0363-8395
dc.contributor.advisorİlik, Şerife Şenay
dc.contributor.authorKeskinkılıç, İlknur
dc.date.accessioned2026-09-22T10:51:37Z
dc.date.available2026-09-22T10:51:37Z
dc.date.issued2026
dc.date.submitted2026
dc.departmentNEÜ, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Özel Eğitim Anabilim Dalı
dc.descriptionYüksek Lisans Tezi
dc.description.abstractBu araştırmanın temel amacı; ilkokul 3. sınıf düzeyindeki eğitim ortamında uygulanan Purdue Üç Aşamalı Zenginleştirme Modeli’nin, üstün yetenekli ve normal gelişim gösteren öğrencilerin üst düzey düşünme becerileri (eleştirel düşünme eğilimi, yaratıcı düşünme eğilimi üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada, uygulayıcı-araştırmacı rolüyle mevcut eğitim durumunu iyileştirmeyi ve müdahale sürecini derinlemesine analiz etmeyi hedefleyen nitel araştırma desenlerinden "Eylem Araştırması" benimsenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında Konya ilindeki bir devlet ilkokulunda öğrenim gören; 6’sı üstün yetenekli, 24’ü normal gelişim gösteren toplam 30 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde nicel veriler; "İlkokul Öğrencileri için Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği", "Yaratıcı Düşünme Eğilimi Ölçeği" ile veri toplama araçları ile toplanmıştır. Nitel veriler ise “Yaratıcı Ürün Değerlendirme Rubriği”, "Yansıtıcı Öğrenci Günlükleri" ve "Yansıtıcı Öğretmen Günlükleri" aracılığıyla elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Mann-Whitney U testi; nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır.Araştırma sonucunda elde edilen nicel bulgular, uygulanan zenginleştirme modelinin her iki gruptaki öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimi, yaratıcı düşünme eğilimlerini anlamlı düzeyde artırdığını göstermiştir. Ancak son test puanları ve etki büyüklükleri karşılaştırıldığında, tüm beceri alanlarında üstün yetenekli öğrenciler lehine anlamlı düzeyde daha yüksek gelişim saptanmıştır. Öğrencilerden elde edilen ürünlerinde yaratıcılık puanlarının genel olarak geliştiği tesbit edilmiştir. Ayrıca hem öğrencilerin ürünlerinde hemde öğretmen ve öğrenci görüşlerinde eğitimin eleştirel düşünme ve yaratıcı düşünme açısından ilerlem olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak Purdue Üç Aşamalı Zenginleştirme Modeli’nin, kapsayıcı sınıflarda farklı öğrenme hızına sahip öğrencilerin potansiyellerini ortaya çıkarmada etkili olduğu belirlenmiştir.
dc.description.abstractThe primary objective of this study is to examine the effect of the Purdue Three-Stage Enrichment Model, implemented in a third-grade elementary school setting, on the higher-order thinking skills (tendency toward critical thinking and tendency toward creative thinking) of typically developing and gifted student. In this study, “Action Research” one of the qualitative research designs aimed at improving the current educational situation and conducting an in-depth analysis of the intervention process through the role of the practitioner-researcher—was adopted. The study group consisted of a total of 30 students enrolled in a public elementary school in Konya Province during the 2025–2026 academic year, including 6 gifted students and 24 students with typical development. During the data collection process, quantitative data were collected using the “Critical Thinking Tendencies Scale for Elementary School Students,” the “Creative Thinking Tendencies Scale”, Qualitative data were obtained through “Creative Product Evaluation Rubric.”, “Reflective Student Journals” and “Reflective Teacher Journals.” The Wilcoxon Signed-Rank Test and the Mann-Whitney U test were used to analyze the quantitative data, while content analysis was used to analyze the qualitative data. The quantitative findings from the study showed that the enrichment model implemented significantly increased the critical and creative thinking tendencies of students in both groups. However, when final test scores and effect sizes were compared, significantly greater improvement was observed in favor of gifted students across all skill areas. It was found that creativity scores in the students’ work generally improved. Qualitative findings, meanwhile, showed that toward the end of the program, both gifted and typically developing students demonstrated improved critical thinking skills, as reflected in their reflective journals. In conclusion, it was determined that the Purdue Three-Tiered Enrichment Model is effective in unlocking the potential of students with different learning paces in inclusive classrooms.
dc.identifier.citationKeskinkılıç, İ. (2026). Purdue üç aşamalı zenginleştirme modelinin üstün yetenekli ve normal gelişim gösteren ilkokul öğrencilerinin üst düzey düşünme becerilerine etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü Özel Eğitim Anabilim Dalı, Konya.
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12452/20413
dc.identifier.yoktezid1022972
dc.language.isotr
dc.publisherNecmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectEylem Araştırması
dc.subjectNormal Gelişen Birey
dc.subjectPurdue Üç Aşamalı Modeli
dc.subjectÜstün Yetenek
dc.subjectZenginleştirme
dc.subjectAction Research
dc.subjectTypically Developing Individuals
dc.subjectPurdue Three-Tiered Model
dc.subjectGifted
dc.subjectEnrichment
dc.titlePurdue üç aşamalı zenginleştirme modelinin üstün yetenekli ve normal gelişim gösteren ilkokul öğrencilerinin üst düzey düşünme becerilerine etkisi
dc.title.alternativeThe effect of an enrichment model application for primary school students on the higher-order thinking skills of typically developing and gifted students
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Orijinal paket
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim Yok
İsim:
İlknurKeskinkılıç_YL_2026.pdf
Boyut:
2.58 MB
Biçim:
Adobe Portable Document Format
Açıklama:
Yüksek Lisans Tezi
Lisans paketi
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim Yok
İsim:
license.txt
Boyut:
1.17 KB
Biçim:
Item-specific license agreed upon to submission
Açıklama: