Aynî ve Süyûtî'nin hadis şerhçiliği açısından değerlendirilmesi (Sünen-i Ebî Dâvûd şerhleri bağlamında)
| dc.authorid | 0000-0001-9217-6668 | |
| dc.contributor.advisor | Yavuz, Adil | |
| dc.contributor.author | Sarı, Yusuf | |
| dc.date.accessioned | 2026-09-17T10:27:45Z | |
| dc.date.available | 2026-09-17T10:27:45Z | |
| dc.date.issued | 2026 | |
| dc.date.submitted | 2026 | |
| dc.department | NEÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı | |
| dc.description | Doktora Tezi | |
| dc.description.abstract | Hadisler, İslâm medeniyetinde Kur’ân-ı Kerîm’den sonra gelen en temel kaynak olup, aynı zamanda onun müfessiri konumundadır. Bu sebeple, hadislerin hem sahih biçimde rivayet edilmesi hem de doğru şekilde yorumlanması büyük bir ehemmiyet arz etmektedir. Hadislerin sıhhatli bir biçimde anlaşılmasına önemli katkılar sunan şerh literatürü, ilk dönemlerden itibaren hadis âlimlerinin yoğun olarak ilgilendiği temel çalışma alanlarından biri olmuştur. Bu çerçevede çok sayıda hadis şerhi kaleme alınmıştır. Aynî ve Süyûtî, Ebû Dâvud’un es-Sünen adlı eserine şerh yazmış olup, Memlûk dönemi Mısır’ında yaşamış, aynı ilmî ve kültürel çevrede faaliyet göstermiş seçkin hadis âlimleri arasında yer almaktadır. Hanefi bir alim olan Aynî ile Şâfiî bir alim olan Süyûtî’nin yazdıkları şerhlerinde mezhebi aidiyetlerinin etkisi tespit edilmeye çalışılacaktır. Aynî ve Süyûtî’nin ilgili şerhlerini karşılaştırmayı amaçlayan bu çalışma, giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, amacı ve kullanılan kaynaklar tanıtılmıştır. Birinci bölümde, Aynî ve Süyûtî’nin hayatları, içinde bulundukları sosyo-kültürel çevre ile ilmî faaliyetlerini şekillendiren coğrafi unsurlar ele alınmış; ayrıca telif ettikleri eserler serdedilmiştir. İkinci bölümde, her iki âlimin şerhlerine sened ve metin tenkidi kriterleri açısından bir bakış sunulmuştur. Bu çerçevede, râvî değerlendirmelerine yaklaşımları, sened analizine verdikleri önem ve metinlerin anlaşılmasına yönelik yöntemsel tercihleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise, Aynî ve Süyûtî’nin şerhlerindeki ilmî yaklaşımlar, benimsedikleri mezhep anlayışları ve metodolojik eğilimleri bağlamında değerlendirilmiştir. Sonuç bölümünde ise, çalışmada ulaşılan temel bulgular özetlenmiş ve genel bir değerlendirmeye yer verilmiştir. | |
| dc.description.abstract | Hadiths are the most fundamental source in Islamic civilization after the Qur’an. They are also regarded as the primary interpreter of the Qur’an. For this reason, it is of great importance that hadiths are transmitted authentically and interpreted correctly. The commentary (sharh) literature, which makes significant contributions to the accurate understanding of hadiths, has been one of the main fields of study that hadith scholars have intensely engaged in since the early periods. Within this framework, numerous hadith commentaries have been authored. Among these distinguished hadith scholars are ʿAynī and Suyūtī, who lived in Mamluk-period Egypt, operated within the same intellectual and cultural environment, and wrote commentaries on Abū Dāwūd’s work al-Sunan. The influence of their sectarian affiliations will be examined in the commentaries written by Aynî, a Hanafi scholar, and Süyûtî, a Shafi'i scholar. This study, which aims to compare the relevant commentaries of ʿAynī and Suyūṭī, is structured into an introduction, three main chapters, and a conclusion. The introduction presents the subject, objectives, and sources of the research, while the first chapter examines the lives of ʿAynī and Suyūṭī, the socio-cultural environment in which they lived, and the geographical factors that shaped their scholarly activities, along with an evaluation of the works they authored. The second chapter analyzes both scholars’ commentaries in terms of the criteria of chain of transmission (isnâd) and text (matn) criticism, focusing on their approaches to the evaluation of transmitters, the significance they attached to analyzing the chain of transmission, and their methodological preferences in understanding the texts. The third chapter evaluates the scholarly approaches reflected in ʿAynī and Suyūṭī’s commentaries, particularly in the context of their adopted madhhab orientations and methodological tendencies. Finally, the conclusion summarizes the principal findings of the study and offers an overall assessment. | |
| dc.identifier.citation | Sarı, Y. (2026). Aynî ve Süyûtî'nin hadis şerhçiliği açısından değerlendirilmesi (Sünen-i Ebî Dâvûd şerhleri bağlamında). (Yayımlanmamış doktora tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, Konya. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12452/20380 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | Aynî | |
| dc.subject | Ebû Dâvud | |
| dc.subject | es-Sünen | |
| dc.subject | Hadis | |
| dc.subject | Süyûtî | |
| dc.subject | Şerh | |
| dc.subject | Mısır | |
| dc.subject | ʿAynī | |
| dc.subject | Abū Dāwūd | |
| dc.subject | al-Sunan | |
| dc.subject | Hadith | |
| dc.subject | Suyūṭī | |
| dc.subject | Commentary | |
| dc.subject | Egyp | |
| dc.title | Aynî ve Süyûtî'nin hadis şerhçiliği açısından değerlendirilmesi (Sünen-i Ebî Dâvûd şerhleri bağlamında) | |
| dc.title.alternative | The evaluation of Ayni and Suyuti in terms of sharh methodology of hadith (In the context of sharhs of Sunan Abi Dawood) | |
| dc.type | Doctoral Thesis |
