Erken çocuklukta dil konuşma bozukluğu olan bireylerin yararlandığı destek eğitim hizmetlerine ilişkin ebeveyn deneyim ve görüşlerinin belirlenmesi: Bir olgu bilim çalışması
| dc.authorid | 0009-0006-1065-2231 | |
| dc.contributor.advisor | Kabadayı, Aldülkadir | |
| dc.contributor.author | Taşpınar, Mücahid | |
| dc.date.accessioned | 2026-06-30T12:47:45Z | |
| dc.date.available | 2026-06-30T12:47:45Z | |
| dc.date.issued | 2026 | |
| dc.date.submitted | 2026 | |
| dc.department | NEÜ, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Anabilim Dalı | |
| dc.description.abstract | Bu araştırmada, erken çocukluk döneminde dil ve konuşma bozukluğu tanısı almış çocukların yararlandıkları destek eğitim hizmetlerinin yeterliliği, ebeveyn görüşleri doğrultusunda nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılarak incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı, dil ve konuşma bozukluğu olan çocukların tanı öncesi dönemden başlayarak destek eğitim hizmetlerine erişim, hizmetlerin niteliği, uzman-aile iş birliği, ev temelli destek uygulamaları, toplumsal kabul süreçleri ve sosyal destek mekanizmalarına ilişkin ebeveyn deneyimlerini derinlemesine ortaya koymaktır. Bu bağlamda çalışma, yalnızca eğitim hizmetlerinin teknik yeterliliğini değil, aynı zamanda ailelerin yaşadığı duygusal, sosyal ve kurumsal süreçleri bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmeyi hedeflemiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, Kayseri ve Kırşehir illerinde özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden destek eğitim hizmeti alan dil ve konuşma bozukluğu tanılı çocukların ebeveynleri oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen 12 ebeveyn ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler tematik analiz yöntemi kullanılarak çözümlenmiş; verilerden hareketle ebeveyn deneyimlerini yansıtan temel tema ve alt temalar oluşturulmuştur. Araştırma bulguları, ebeveynlerin çocuklarındaki ilk belirtileri fark ettikleri andan itibaren yoğun kaygı, belirsizlik, suçluluk, çaresizlik ve gelecek endişesi yaşadıklarını göstermektedir. Tanı sürecinde bürokratik işlemler, sağlık ve eğitim kurumları arasındaki yönlendirme eksiklikleri, bilgiye erişim güçlükleri ve süreç hakkında yeterli rehberlik sunulmaması aileler açısından önemli sorun alanları olarak belirlenmiştir. Destek eğitim hizmetlerinin ebeveynler tarafından genel olarak gerekli ve yararlı bulunduğu; ancak seans sürelerinin sınırlı olması, kurumlar arası kalite farklılıkları, materyal yetersizlikleri, uzman değişiklikleri ve uygulamada standartlaşma eksikliği nedeniyle hizmet niteliğinin istenilen düzeyde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bulgular ayrıca, ailelerin yalnızca ebeveyn rolüyle sınırlı kalmadığını, çocuklarının gelişimini desteklemek amacıyla ev ortamında aktif biçimde eğitsel sorumluluk üstlendiklerini ortaya koymuştur. Bu durum, ebeveynlerin çoğu zaman rehberlik eksikliği içerisinde deneme-yanılma yoluyla ilerlemek zorunda kaldığını göstermektedir. Toplumsal farkındalık boyutunda ise yanlış inanışlar, damgalayıcı tutumlar ve sosyal dışlanma deneyimlerinin ailelerin psikososyal yükünü artırdığı belirlenmiştir. Sonuç olarak araştırma, dil ve konuşma bozukluğu olan çocuklara yönelik destek eğitim hizmetlerinin erişilebilir olmakla birlikte hizmet niteliği, süreklilik, aile rehberliği, uzman istikrarı ve toplumsal farkındalık açısından geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir. Elde edilen bulgular doğrultusunda politika yapıcılara, uygulayıcılara ve gelecekte yapılacak araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur. | |
| dc.description.abstract | In this study, the adequacy of the supportive educational services received by children diagnosed with language and speech disorders in early childhood was examined using the phenomenological research design—a qualitative research method—based on parental perspectives. The primary objective of the study is to thoroughly elucidate parents' experiences regarding access to support services for children with language and speech disorders—beginning from the pre-diagnosis period—as well as the quality of these services, professional-family collaboration, home-based support practices, social acceptance processes, and social support mechanisms. In this context, the study aimed to evaluate not only the technical adequacy of educational services but also the emotional, social, and institutional processes experienced by families through a holistic approach. The study group consisted of parents of children diagnosed with language and speech disorders who received support education services from special education and rehabilitation centers in the provinces of Kayseri and Kırşehir. Semi-structured interviews were conducted with 12 parents selected through purposive sampling. The data collected was analyzed using a thematic analysis method; based on the data, core themes and subthemes reflecting parental experiences were identified. The research findings indicate that parents experience intense anxiety, uncertainty, guilt, helplessness, and concern about the future from the moment they first notice symptoms in their children. During the diagnostic process, bureaucratic procedures, a lack of coordination between health and educational institutions, difficulties accessing information, and the absence of adequate guidance regarding the process were identified as significant problem areas for families. It was concluded that while support and educational services are generally considered necessary and beneficial by parents, the quality of these services falls short of desired standards due to limited session durations, quality disparities across institutions, insufficient materials, changes in specialists, and a lack of standardization in implementation. The findings also revealed that families do not limit themselves solely to their parental roles but actively assume educational responsibilities within the home environment to support their children's development. This situation indicates that parents are often forced to proceed by trial and error due to a lack of guidance. In terms of social awareness, it has been determined that misconceptions, stigmatizing attitudes, and experiences of social exclusion increase the psychosocial burden on families. In conclusion, the study indicates that while support and educational services for children with language and speech disorders are accessible, they need to be improved in terms of service quality, continuity, family guidance, specialist stability, and social awareness. Recommendations have been presented for policymakers, practitioners, and future research based on the findings. | |
| dc.identifier.citation | Taşpınar, M. (2026). Erken çocuklukta dil konuşma bozukluğu olan bireylerin yararlandığı destek eğitim hizmetlerine ilişkin ebeveyn deneyim ve görüşlerinin belirlenmesi: Bir olgu bilim çalışması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü Temel Eğitim Anabilim Dalı, Konya. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12452/20168 | |
| dc.identifier.yoktezid | 1010959 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | Özel eğitim | |
| dc.subject | özel gereksinimli bireyler | |
| dc.subject | dil ve konuşma bozukluğu | |
| dc.subject | destek eğitim hizmetleri | |
| dc.subject | olgubilim çalışması | |
| dc.subject | Special education | |
| dc.subject | individuals with special needs | |
| dc.subject | language and speech disorders | |
| dc.subject | support education services | |
| dc.subject | case study | |
| dc.title | Erken çocuklukta dil konuşma bozukluğu olan bireylerin yararlandığı destek eğitim hizmetlerine ilişkin ebeveyn deneyim ve görüşlerinin belirlenmesi: Bir olgu bilim çalışması | |
| dc.title.alternative | Determining parental experiences and opinions on support education services used by individuals with speech-language disorders in early childhood: A case science study | |
| dc.type | Master Thesis |
