Türkçe - Almanca iki dilli bireylerde kod değiştirme eylemi ve dil seçimlerini etkileyen faktörler: kuşaklararası bir araştırma

1962 yılında Türkiye’den Almanya’ya misafir işçi olarak giden Türkler zamanla orada kalmaya karar vermiş ailelerini de yanlarına almışlardır. Nesiller ilerledikçe bu kişilerde, çocuklarında ve torunlarında dil kullanımı hususunda birtakım değişikliklerin meydana geldiği gözlemlenmiştir. Bu bireyler iki dilin etkisiyle iki dilli olarak yetişmiş ve iletişimde her iki dili de kullanma becerisi kazanmışlardır. İki dilliliğin doğal bir sonucu olarak kod değiştirme, bu bireylerin sıklıkla bilinçli ya da bilinçsiz gerçekleştirdikleri bir dilsel geçiş biçimi hâline gelmiştir. Bu çalışma, farklı kuşaklardan olan Türkçe-Almanca iki dilli bireylerin ne sıklıkla kod değiştirdiklerini ve dil tercihlerini etkileyen faktörleri ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür. Bu doğrultuda, Almanya’da yaşamış ya da hâlen orada yaşayan 14 katılımcı (2 I. Kuşak, 6 II. Kuşak, 6 III. Kuşak) ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler sırasında elde edilen ses kayıtları nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması çerçevesinde içerik analiziyle incelenmiştir. Elde edilen veriler, kuşaklararası kod değiştirme alışkanlıklarının karşılaştırılmasına imkân sağlamış ve her kuşağın hangi tür kod değiştirmeyi ne sıklıkla kullandığı belirlenmiştir. Ayrıca, katılımcılara uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme ve kişisel bilgi formu aracılığıyla, dil tercihlerine etki eden sosyal ve bireysel faktörler de analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, tümceiçi kod değiştirme bütün kuşaklar tarafından en sık tercih edilen kod değiştirme türü olmaktadır. Ayrıca kuşaklar ilerledikçe, aile, sosyal çevre, eğitim ve iletişim partneri gibi faktörlerin Türkçe- Almanca iki dilli bireylerin dil seçimlerinde etkili olduğu gözlemlenmiştir.

In 1962, Turkish guest workers who migrated to Germany gradually decided to settle there and brought their families with them. As generations progressed, changes in language use were observed among these individuals, their children, and grandchildren. Influenced by exposure to both languages, these individuals grew up bilingual and developed the ability to communicate in both Turkish and German. As a natural outcome of bilingualism, code-switching has become a common linguistic practice among them, often performed either consciously or unconsciously. This study aims to examine the frequency of code-switching among Turkish-German bilinguals across different generations and to identify the factors influencing their language choices. In this context, semi-structured interviews were conducted with 14 participants (2 from the I. generation, 6 from the II., and 6 from the III.), all of whom have either lived in Germany or are currently residing there. The audio recordings obtained during the interviews were analyzed using content analysis within the framework of a qualitative case study design. The data enabled a comparative analysis of code-switching habits across generations and revealed which types of codeswitching were most frequently used by each group. In addition, the semi-structured interviews and personal information forms provided insights into the social and individual factors affecting language choice. The findings indicate that intrasentential code-switching is the most frequently used type across all generations. Furthermore, as generations progress, factors such as family, social environment, education, and communication partners become increasingly influential in the language choices of Turkish-German bilinguals.