Necmettin Erbakan Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşivi
DSpace@Erbakan, Necmettin Erbakan Üniversitesi tarafından doğrudan ve dolaylı olarak yayınlanan; kitap, makale, tez, bildiri, rapor, araştırma verisi gibi tüm akademik kaynakları uluslararası standartlarda dijital ortamda depolar, Üniversitenin akademik performansını izlemeye aracılık eder, kaynakları uzun süreli saklar ve yayınların etkisini artırmak için telif haklarına uygun olarak Açık Erişime sunar.
Güncel Gönderiler
Türk romanında din ve inanç (1971-1980)
(Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2025) Eren, Yusuf; Engin, Ertan
Kökeni insanlık tarihi ile neredeyse yaşıt olan din, sanat ürünlerinden biri olan romanda insanların ve toplumların hayatına etki etmesi nedeniyle kendisine yer bulmuştur. İnsan yaşamında inançla ilgili sözcükler az veya çok kullanılageldiğinden sosyal hayatı kendisine malzeme olarak seçen romanda din ve inanç unsurlarının yer edinmesi gayet tabiidir. Türk edebiyatında ilk örneklerinin verildiği Tanzimat’tan bu yana din ve inançla ilgili unsurların yazarlar tarafından romanlarda kullanıldığı görülür. Osmanlı Devleti’nin son yıllarında ortaya konulan eserlerde dinî hassasiyetin ön planda olduğu söylenebilir. Bu dönemdeki birçok eser halkı eğitmek ve bilgi vermek için yazılmıştır. Cumhuriyet sonrasında ise eserlerde dinle birlikte seküler veya ideolojik, siyasi söylemin gittikçe arttığı görülmektedir. Bu çalışmada Türkiye’de iki askerî müdahale dönemi olan 1971-1980 yılları arasında yayımlanan romanlardaki din ve inanç unsurları tespit edilmiş, kullanılan bu unsurların siyasi bir anlam ifade edip etmedikleri ayrıca incelenmiştir. Dönem içerisinde siyasi ve ideolojik hareketlerin fazla olmasından dolayı yazılan romanlarda siyasal etki hayli belirgindir. Bu etkinin fazla olmasına rağmen yazılan eserlerde din ve inancın çok az eser dışında siyasi bir manada kullanılmadığı görülmüştür. İslam dini ile ilgili kavramlar diğer inançlara göre eserlerde hayli fazladır. Bu unsurlar genellikle halkın günlük hayatında kullandığı biçimiyle romanlarda yer almıştır.
İmam Muhammed'in aile hukukunda teferrüd ettiği görüşler ve gözettiği ilkeler
(Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2026) Algül, Ayşe Betül; Bilgili, İsmail
Bu çalışma, aile hukukuna dair meselelerde İmam Muhammed b. el-Hasan eşŞeybânî’nin benimsediği usûlî ve içtihadî ilkeleri tespit etmeyi hedeflemektedir. Söz konusu tespitler, Şeyhayn ile ihtilaf ettiği konular merkeze alınarak gerçekleştirilmiş; böylece kendine özgü yöntem ve yaklaşımların daha belirgin şekilde ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışma giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, İmam Muhammed ile Şeyhayn'ın ihtilaf ettiği aile hukuku konuları tek tek ele alınmış; tarafların görüşleri, delilleri ve dayandıkları gerekçeler sistematik biçimde incelenmiştir. Ayrıca her bir meselede Hanefî mezhebinde müftâ bih kabul edilen görüş ile diğer üç sünnî mezhebin tercih ettiği hükümler tespit edilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde ise, birinci bölümde ortaya konulan veriler esas alınarak İmam Muhammed’in Şeyhayn’dan ayrıldığı noktalarda etkili olan saikler değerlendirilmiş ve onun aile hukukuna dair içtihatlarında gözettiği ilkeler belirlenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda özellikle, hadisi kıyasa önceleme, lafzın zahirini alma, ihtiyatlı olanı tercih etme ve fukahanın ihtilafını dikkate alma ilkelerinin içtihatlarında belirgin rol oynadığı görülür. Söz konusu ilkelerin tespitinin ardından, birinci bölümde ele alınan ihtilaflı meseleler günümüz Türkiye’sinin şartları bağlamında yeniden değerlendirilmiş; bu meseleler hakkında bugün nasıl hüküm verilebileceği meselesi ele alınmıştır. Çalışmanın sonunda ise, tespit edilen ilkeler ışığında, İmam Muhammed’in günümüzde aynı konulara nasıl hükmedebileceğine dair öngörülere yer verilmiştir.
6. sınıf fen bilimleri dersinde kullanılan simülasyonların erişi, bilgisayarca düşünme ve bilimsel süreç becerilerine etkisi
(Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, 2025) Yıldız, Eşref Bilge; Kıray, Seyit Ahmet
Bu araştırmada, simülasyon destekli öğretim uygulamalarının ortaokul öğrencilerinin bilgisayarca düşünme becerileri, bilimsel süreç becerileri ve elektrik iletimi konusundaki akademik erişileri üzerindeki etkisi, ardışık açıklayıcı karma yöntem deseniyle incelenmiştir. Öncelikle nicel veriler toplanmış ve analiz edilmiş, ardından bu verileri destekleyip derinleştirmek amacıyla nitel veriler toplanarak yorumlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 6. sınıf düzeyinde öğrenim gören ve rastgele atama yöntemiyle deney ve kontrol gruplarına ayrılmış 60 öğrenci oluşturmuştur. Nicel veriler; Bilgisayarca Düşünme Becerileri Ölçeği, Bilimsel Süreç Becerileri Testi ve Elektriğin İletimi Erişi Testi kullanılarak elde edilmiştir. Deney grubuna simülasyon destekli öğretim uygulanırken, kontrol grubunda geleneksel öğretim yöntemleri sürdürülmüştür. Nitel veriler ise, deney grubu öğrencileriyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler ve araştırmacı tarafından tutulan günlük aracılığıyla elde edilmiştir. Veriler, tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, simülasyon destekli öğretimin öğrencilerin bilgisayarca düşünme, bilimsel süreç becerileri ve akademik erişi düzeylerinde anlamlı gelişmeler sağladığını göstermektedir. Özellikle algoritmik düşünme, hipotez kurma, deney tasarlama ve veri yorumlama gibi üst düzey bilişsel süreçlerde belirgin ilerlemeler kaydedilmiştir. Nitel bulgular ise öğrencilerin simülasyon ortamlarında aktif katılım sağladığını, hatalardan öğrenmeyi destekleyen stratejiler geliştirdiğini ve öz düzenleme becerilerinde ilerleme gösterdiğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, yapılandırmacı kurama dayalı simülasyon destekli öğretim uygulamalarının öğrencilerin bilişsel ve kavramsal gelişimlerine olumlu katkılar sunduğu söylenebilir. Ayrıca karma yöntem yaklaşımı, verilerin çok yönlü analiz edilmesine ve sonuçların daha güçlü biçimde temellendirilmesine olanak sağlamıştır. Bu bağlamda, eğitim ortamlarında teknoloji destekli yapılandırmacı uygulamaların yaygınlaştırılması, öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerini geliştirmede önemli bir potansiyele sahiptir.
Duygu ve davranış bozukluğu olan öğrencilerle çalışan öğretmenler için geliştirilen eğitim programının öğretmen yeterliklerine etkilerinin incelenmesi
(Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, 2025) Ar, Ömer Faruk; Sarı, Hakan
Bu araştırmanın amacı, duygu ve davranış bozukluğu (DDB) olan öğrencilerle çalışan sınıf öğretmenlerine yönelik geliştirilen Duygu ve Davranış Bozukluğu Olan Öğrencilerle Çalışan Öğretmenler İçin Eğitim Programı’nın (DUDBÖEP), öğretmenlerin mesleki yeterlik düzeylerine etkilerini incelemektir. Araştırmada, karma yöntem desenlerinden keşfedici sıralı karma model tercih edilmiştir. Araştırma üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ilk aşamasında, DDB olan öğrencilerle çalışan öğretmenlerin bu alandaki ihtiyaçlarını belirlemek amacıyla 22 öğretmenle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda, öğretmenlerin tanılama ve değerlendirme süreçleri, etkili davranış değiştirme yöntemleri ve DDB olan öğrenciler için eğitim programları gibi konularda eğitim gereksinimleri olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular doğrultusunda DUDBÖEP ve Duygu ve Davranış Bozukluğu Olan Öğrencilerle Çalışan Sınıf Öğretmenlerinin Mesleki Yeterliklerini Belirleme Ölçeği (DUBÖMEYÖL) geliştirilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında, ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Bu aşamada, 15’i deney grubunda, 15’i kontrol grubunda olmak üzere toplam 30 öğretmen yer almıştır. Her iki gruptaki öğretmenlere eğitim programı uygulanmadan önce araştırma kapsamında geliştirilen DUBÖME-YÖL uygulanmış, ardından eğitim programının deney grubunda tamamlanmasının ardından aynı ölçek her iki gruba tekrar uygulanmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizinde Mann-Whitney U Testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Araştırmanın üçüncü aşamasında, deney grubundaki öğretmenlerle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Ayrıca, deney grubundaki 10 öğretmenle eğitim programı içeriği kapsamında hazırlanan hikâyeler hakkında görüşmeler yapılmıştır. Öğretmenlerin, sınıflarında ortaya çıkabilecek dört farklı hikâyeye ilişkin yorumları ve müdahale yaklaşımları araştırmacı tarafından hazırlanan kontrol listesi aracılığıyla değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda: 1) Eğitim programına katılan deney grubu öğretmenlerinin son test puanları, kontrol grubundaki öğretmenlerin son test puanlarından anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. 2) Deney grubu öğretmenleriyle eğitim programı sonrası yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler ve hikâyelere verdikleri cevapların analizi sonucunda, öğretmenlerin DDB olan öğrencilerle çalışma konusunda mesleki yeterliklerinin arttığı belirlenmiştir.
İlkokullarda akran zorbalığını etkileyen faktörlerin incelenmesi
(Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, 2025) Aslan, Emine; Akandere, Osman
Yapılan bu çalışmada ilkokullarda akran zorbalığını etkileyen faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada tarama tipi araştırma modelinden yararlanılmıştır. Araştırmaya İstanbul ilinin Beylikdüzü ilçesinde yer alan ilkokullarda öğrenim gören 108 kız ve 92 erkek olmak üzere toplam 200 öğrenci katılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin demografik özelliklerinin belirlenmesinde kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Akran zorbalığının belirlenmesinde ise “Akran Zorbalığı Ölçeği (Çocuk Formu)” kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS programında Bağımsız t test ve ANOVA analizinden faydalanılmıştır. Anova analizi sonucunda gözlemlenen farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu saptamak için de Post Hoc testleri uygulanmıştır. Araştırmada kurban öğrenci olma düzeyinin cinsiyete, yaş grubuna, öğrenim görülen sınıfa, baba eğitim durumuna ve evde şiddete tanıklık etme durumuna göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir (p<0.05). Öğrencilerin zorba öğrenci olma düzeylerinin ise cinsiyete, anne eğitim durumuna, baba eğitim durumuna, kardeş sayısına ve evde şiddete tanıklık etme durumuna göre anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur (p<0.05). Okullarda en fazla karşılaşılan zorbalık türlerinin ise fiziksel ve sözel zorbalık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, ilkokul öğrencilerinde akran zorbalığının demografik değişkenlere göre farklılık gösterdiği söylenebilir. Çalışmanın sonuçlarına bakıldığında fiziksel zorbalık, sözel zorbalık ve eşyalara zarar verme davranışının yaygın olduğu görülmektedir. Bu bağlamda okullarda zorbalığı önleme programları uygulanma ve okul-aile-rehberlik işbirliğinin daha yaygın kullanılma gerekliliğini ortaya koymuştur.
