Necmettin Erbakan Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşivi
DSpace@Erbakan, Necmettin Erbakan Üniversitesi tarafından doğrudan ve dolaylı olarak yayınlanan; kitap, makale, tez, bildiri, rapor, araştırma verisi gibi tüm akademik kaynakları uluslararası standartlarda dijital ortamda depolar, Üniversitenin akademik performansını izlemeye aracılık eder, kaynakları uzun süreli saklar ve yayınların etkisini artırmak için telif haklarına uygun olarak Açık Erişime sunar.
Güncel Gönderiler
Matematik öğretmenlerine ait farklı değişkenlerin matematiksel yaratıcılık düzeylerine etkisi
(Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, 2025) Ellik, Ali; Kaleci, Fatih
Bu araştırmanın amacı, matematik öğretmenlerine ait çeşitli demografik ve mesleki değişkenlerin, öğretmenlerin matematiksel yaratıcılık düzeyleri üzerindeki etkilerini incelemektir. Günümüzde matematik eğitimi sadece bilgi aktarımı değil; aynı zamanda yaratıcı düşünme, yaratıcı problem çözme ve eleştirisel analiz becerilerinin kazandırılmasını da hedeflemektedir. Bu bağlamda, öğretmenlerin sahip oldukları matematiksel yaratıcılık düzeyi, öğrencilerin öğrenme süreçlerine doğrudan etki eden önemli bir faktör olarak görülmektedir. Bu çalışmada öğretmenlerin cinsiyet, mesleki kıdem, mezun oldukları yükseköğretim programı gibi değişkenler bağımsız değişkenler olarak ele alınmıştır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kapsamında yürütülmüş olup, veri toplama aracı olarak Matematiksel Yaratıcılık Testi ile öğretmen özelliklerine yönelik yapılandırılmış bir anket formu kullanılmıştır. Bu bağlamda Konya’da görev yapmakta olan 80 matematik öğretmeni ile saha araştırması gerçekleştirilmiştir. Toplanan verilerin normal dağılıma uyum sağladığı belirlenerek verilerin analizinde istatistik programında parametrik test teknikleri uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre öğretmenlerin lisansüstü eğitim ve doktora eğitimi almaları yaratıcılık düzeyi ve alt boyutlarında anlamlı bir etkiye sahipken, cinsiyet ve mesleki kıdemin yaratıcılık üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Bu bulgular, öğretmenlerin mesleki gelişim süreçlerinde yaratıcı düşünme becerilerinin desteklenmesinin önemine işaret etmektedir. Elde edilen sonuçlar, hem hizmet içi eğitim programlarının planlanmasında hem de öğretmen yetiştirme politikalarının yeniden yapılandırılmasında yol gösterici niteliktedir. Bu bağlamda, matematiksel yaratıcılığın öğretmen yeterliklerinin önemli bir bileşeni olarak ele alınması gerektiğini vurgulanmaktadır. Araştırma, alan yazına katkı sunmakla birlikte, ileride yapılacak çalışmalara da temel oluşturabilecek niteliktedir.
Hadis edebiyatında mu'cem ve meşyeha türü eserler -Hicri VI. ve X. asırlar arası-
(Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2026) Bozkır, Muhammet Cihat; Yavuz, Adil
Bu çalışma, hadis edebiyatında önemli bir tasnif türü olan muʿcem ve meşyeha eserlerini hicrî VI.-X. asırlar arasındaki gelişimiyle birlikte incelemektedir. Muʿcem ve meşyehalar, hadis rivayet zincirlerini muhafaza etmeleri, râviler hakkındaki bilgileri içermeleri ve tasnif yöntemleriyle ilmi mirası aktarmaları bakımından kıymetli kaynaklardır. Tezde bu eser türlerinin tanımı, tarihî gelişimi, yazılış amaçları ve tasnif usulleri ele alınmış, çeşitli örnekler üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca muʿcem ve meşyeha türlerinin birbirleriyle olan ilişkisi, ricâl, tabakât ve diğer hadis edebiyatı türlerine katkıları incelenmiş ve bu tür eserlerin sadece hadis nakliyle sınırlı kalmayarak, biyografi, tarih, coğrafya ve edebiyat gibi alanlarla ilgili bilgileri de içerdiği ortaya konmuştur. Araştırma, mevcut literatürdeki boşlukları gidermeyi ve bu alandaki çalışmalara katkı sunmayı hedeflemektedir.
Dijital menülere sahip et işletmeleri ve tüketici beklentilerinin karşılaştırılması
(Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2025) Okumuş, Mehmet İhsan; Güneş, Eda
Bu araştırmanın amacı, Konya’da karekod menü kullanan et işletmelerinin ve tüketicilerinin deneyimlerini, beklentilerini, kullanım kolaylığı algılarını ve fayda algılarını karşılaştırmalı olarak incelemektir. Araştırmada birleştirici karma yöntem yaklaşımı benimsenmiştir ve yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile veriler toplanmıştır. Çalışma kapsamında 9 işletme ve 90 tüketici ile görüşülmüştür. Nitel veriler betimsel olarak analiz edilmiş, nicel verilerse parametrik olmayan Mann Whitney U-Testi ve Spearman korelasyon testi ile analiz edilmiştir. Çalışmanın merkezinde teknolojik bir olgu olan QR kodlu menüler bulunduğu için katılımcılardan elde edilen verileri daha kapsamlı değerlendirebilmek adına veriler, Teknoloji Kabul Modeli çerçevesinde de değerlendirilmiştir. Bulgular, işletmelerin QR kod menülerin sipariş sürecini hızlandıran, personel yükünü azaltan ve maliyetleri düşüren bir uygulama olduğunu belirtmiştir. Tüketiciler ise QR kod menüleri pratik, erişilebilir ve modern bulurken, bazı kullanıcılar teknik sorunlar ve arayüz tasarımındaki eksiklikler nedeniyle olumsuz deneyimler yaşadıklarını aktarmıştır. Bulgular Teknoloji Kabul Modeli kapsamında incelendiğinde ise, işletmelerin dijital menüleri operasyonel verimlilik, hijyen ve maliyet avantajı nedeniyle benimsediğini, tüketicilerin ise özellikle kullanım kolaylığı, görsel kalite ve güncellik konusunda yüksek beklentilere sahip olduğunu göstermiştir. Sonuçlar, QR kod menülerin her iki grup için de önemli avantajlar sunduğunu, ancak sistemin daha verimli kullanılabilmesi için kullanıcı dostu arayüz ve teknik altyapının geliştirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. İşletme gurubuna ait “Karekod menü kullanmanızın nedenleri” ve tüketici grubuna sorulan “QR kod menüler hakkındaki genel görüşünüz nedir?” sorularına ait cevapların korelasyonu sonucu çıkan anlamlı ilişki, işletmelerin QR menü tercih etme nedenlerinin, kullanıcıların QR menülere olan genel algısıyla paralellik taşıdığını ve birbirini karşılar nitelikte olduğunu göstermektedir.
Mevlevî, Bektâşî ve Ahî menkıbelerine göre Anadolu'da sosyal hayat
(Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2025) Yavuz, Fatma; Biçer, Bekir
Türkler tarih sahnesine çıktıkları ilk andan itibaren yaşadıkları farklı coğrafyalarda farklı deneyimler edinmişlerdir. Çeşitli dinlerin etkisine girerek, her dönemde farklı kültürel birikimler oluşturmuşlardır. İslamiyet’in kabulünden sonra ise eski birikimleri ile yeni dini anlayışlarını birleştirmişlerdir. Bu uyarlamalar sosyal hayatlarında değişikliklerin yaşanmasına neden olmuştur. Bu birikimlerin devamı ve halk kültürünün bir parçası alarak menkıbeler doğmuştur. Menkıbeler toplumsal hafıza ve değerleri en güzel şekilde yansıtan dini, edebî ve folklorik eserlerdir. Bu çalışmada Mevlevî, Bektâşî ve Ahî menkıbelerine göre Anadolu’da sosyal hayat konusu ele alınmıştır. Tezimizde, Türkiye Selçuklu döneminde Anadolu’da yaşanan siyasi, ekonomik, kültürel, dini ve sosyal olayların izleri menkıbelerde sürülmeye çalışılmıştır. Temel kaynak olarak Manzûm Hacı Bektâş Veli Vilâyetnâmesi ile Hacı Bektâş Velî’ye ait diğer menkıbeler, Ahmed Eflâkî’nin yazmış olduğu Menâkıbü’l-Ârifîn, Mevlânâ’nın eserleri ve diğer Mevlevî kaynakları ile Ahî Evran menâkıbnameleri kullanılmıştır. İhtiva ettikleri bilgiler ve kapsadığı dönemler açısından büyük benzerlikler içeren bu kaynaklardan istifade ederek hem Mevlevîlerin, Bektâşîlerin ve Ahîlerin yaşayışları, toplum ile olan ilişkileri hem de Türkiye Selçuklu döneminde toplumun sosyal ve kültürel hayatına dair çıkarımlar tespit edilmeye çalışılmıştır.
2003 sonrası Irak Cumhuriyeti'nde sivil toplum kuruluşları ve faaliyetleri üzerine bir inceleme
(Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2025) Hameed, Nuha Anwar Hameed; Örselli, Erhan
Sivil toplum, modern devlet yapısının temel dayanaklarından birini oluşturarak vatandaşlık bilincinin, toplumsal sorumluluğun ve katılım kültürünün düzeyini yansıtır. 2003 yılı, Irak’ın siyasal ve toplumsal tarihinde belirleyici bir dönüm noktası olmuş; devlet ile toplum arasındaki ilişkinin yeniden tanımlandığı, çok sayıda sivil toplum kuruluşunun ortaya çıktığı bir süreci başlatmıştır. Bu dönemde sivil toplum kuruluşları, insani yardım, kalkınma, insan hakları ve kültürel faaliyetler gibi farklı alanlarda önemli roller üstlenmiştir. Irak’taki sivil toplum kuruluşları, demokratik değerlerin yerleşmesi, vatandaşların karar alma süreçlerine katılımı ve toplumsal diyalog kültürünün güçlenmesi açısından dikkat çekici bir işlev görmüştür. Bu kuruluşlar, devlet ile birey arasında aracı bir konum kazanmış; hesap verebilirlik, şeffaflık ve katılım ilkelerinin yaygınlaşmasına katkıda bulunmuştur. Ancak kurumsal kapasite eksikliği, dış finansman bağımlılığı, koordinasyon yetersizliği ve siyasi istikrarsızlık gibi faktörler, etkinlik düzeylerini sınırlandırmıştır. Irak’taki sivil toplum kuruluşları bu zorluklara rağmen yeniden yapılanma, kadın ve gençlerin güçlendirilmesi, eğitim, sağlık ve toplumsal barış alanlarında belirgin katkılar sunmaktadır. Bu bağlamda, Irak Kızılay Derneği, Hammurabi İnsan Hakları Derneği, Irak Yazarlar ve Edebiyatçılar Birliği, Irak El-Amal Derneği ve Temmuz Sosyal Gelişim Derneği gibi kurumlar, sivil katılımın ve toplumsal dayanışmanın somut örneklerini oluşturmaktadır. Elde edilen bulgular, Irak’ta sivil toplum kuruluşlarının gelecekteki etkinliğinin, devlet kurumları ve özel sektör ile dengeli ortaklıklar kurma kapasitesine, mali ve idari bağımsızlıklarını güçlendirmelerine ve kurumsal yapılarının sürdürülebilir biçimde geliştirilmesine bağlı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu unsurların sağlanması, demokratikleşme sürecinin derinleşmesine ve toplumsal istikrarın güçlenmesine önemli katkılar sunacaktır.
